Słowniczek pojęć do „Dzieci z Bullerbyn”

Pojęcia literackie i gatunkowe

Powieść dla dzieci – gatunek literacki, w którym głównym bohaterem jest dziecko. W „Dzieciach z Bullerbyn” narratorką jest Lisa. To ona decyduje, co jest ważne, śmieszne lub smutne.

Narrator pierwszoosobowy – osoba opowiadająca historię mówi o sobie „ja”. Lisa Erikson opisuje zabawy, kłótnie i wyprawy do lasu. Brzmi to tak, jakby pisała własny pamiętnikOsobiste zapiski, w których autor opisuje wydarzenia ze swojego życia dzień po dniu..

Epizodyczna kompozycja – powieść składa się z krótkich, osobnych historyjek. Każdy rozdział to zamknięta przygoda. Polowanie na raki czy noc w szopie tworzą razem obraz całego roku na wsi.

Realizm – świat przedstawiony wygląda jak prawdziwy. Nie ma tu magii ani zjawisk nadprzyrodzonychZdarzenia magiczne lub fantastyczne, których nie da się wyjaśnić prawami nauki.. Astrid Lindgren opisuje codzienne zajęcia i zapachy tak dokładnie, że czujemy się uczestnikami wydarzeń.

Idylla – obraz życia spokojnego, szczęśliwego i bliskiego naturze. Bullerbyn to miejsce bezpieczne, gdzie dzieci bawią się swobodnie. Autorka pokazuje też drobne smutki, dzięki czemu ta wizja nie jest sztuczna.

Pojęcia dotyczące wsi i rolnictwa

Żniwa – zbiór dojrzałego zbożaRośliny takie jak pszenica czy żyto, z których ziaren robi się mąkę na chleb. z pól, który odbywa się latem. Cała rodzina pracuje wtedy razem od świtu do zmierzchu. Dzieci obserwują dorosłych i widzą, jak ciężka jest to praca.

Młócka – oddzielanie ziaren od słomy. Dawniej robiono to ręcznie cepamiProste, drewniane narzędzie rolnicze. Służyło do ręcznego uderzania w skoszone zboże, by wydobyć z niego ziarna., później używano głośnej maszyny zwanej młocarnią. Jej przyjazd do Bullerbyn to dla mieszkańców wielkie wydarzenie.

Stóg siana – wysoka góra suszonej trawy ułożona na podwórku. Zimą służy jako zapas paszyPokarm dla zwierząt hodowlanych, na przykład siano, owies czy buraki. dla zwierząt. Dla Lisy i jej braci to doskonałe miejsce do skakania.

Kosa i grabie – narzędzia rolnicze używane przed wynalezieniem traktorów. Ojcowie koszą zboże szerokim ostrzem kosy. Dzieci pomagają dorosłym, grabiąc skoszoną trawę w równe rzędy.

Obora – budynek gospodarczy dla krów i cieląt. Każde gospodarstwo w Bullerbyn ma własną oborę. Kobiety doją tam krowy każdego ranka i wieczora.

Świniobicie – jesienne ubijanie świni na mięso i wędlinyWyroby z mięsa, takie jak kiełbasy czy szynki, często wędzone w dymie dla smaku i trwałości.. Dzieci nie biorą w tym udziału, ale czują zapach dymu na podwórku. To ważny moment przygotowywania zapasów na zimę.

Kiszenie i piwnica – sposób na zachowanie świeżości warzyw na zimę. Zanim wynaleziono lodówki, jedzenie trzymano w chłodnych, podziemnych piwnicach. Matki z Bullerbyn kiszą tam kapustę w wielkich beczkach.

Studnia – głęboki dół na podwórku, z którego czerpie się wodę. W domach nie ma kranów ani bieżącej wody. Mieszkańcy muszą codziennie nosić pełne wiadra.

Pojęcia dotyczące przyrody i pór roku

Połów raków – nocne łapanie raków rzecznych przy świetle latarni. Dla Lisy i jej braci to ogromna przygoda. Czuwają do późna i czują się jak prawdziwi odkrywcy.

Wędkowanie – łowienie ryb za pomocą kija z żyłką i haczykiem. Olle i Lasse często przesiadują nad strumykiem. To sposób na zdobycie jedzenia oraz ulubiona zabawa.

Grzybobranie i borówki – zbieranie leśnych darów to zajęcie dla całych rodzin. Dzieci uczą się rozpoznawać jadalne grzyby. Latem Lisa i Britta zbierają ciemnoniebieskie borówki, które jedzą ze śmietaną.

Pojęcia obyczajowe i świąteczne

Wigilia Bożego Narodzenia – w Szwecji to najważniejszy dzień świąt, obchodzony 24 grudnia. Domy pachną świerkiem i pieczonymi piernikami. Dzieci z niecierpliwością czekają na prezenty.

Midsommar (Święto Jana) – szwedzkie święto przesilenia letniegoNajdłuższy dzień w roku. Wypada zazwyczaj 21 czerwca i wyznacza początek astronomicznego lata. pod koniec czerwca. Mieszkańcy tańczą wokół ozdobionego słupa i plotą wianki. To jeden z najradośniejszych dni w roku.

Wielkanoc – wiosenne święto, z którym wiąże się ciekawy zwyczaj. Szwedzkie dzieci przebierają się za wielkanocne wiedźmy. Lisa i jej przyjaciółki chodzą w przebraniach po domach sąsiadów.

Kulig – zimowa przejażdżka saniami zaprzęgniętymi w konie. Dzieci owijają się grubymi kocami, by nie zmarznąć. W trakcie jazdy słuchają głośnego dzwonienia dzwonków przy uprzężyPasy i rzemienie zakładane na konia. Pozwalają mu ciągnąć wóz lub sanie..

Wierzenia, tradycja i życie codzienne

Wodnik (Näcken) – postać ze skandynawskich legendStara opowieść ludowa. Często łączy prawdziwe miejsca z wymyślonymi, magicznymi postaciami.. To duch zamieszkujący rzeki, który potrafi wciągnąć człowieka pod wodę. Dzieci z Bullerbyn straszą się nim podczas zabaw nad strumykiem.

Przesąd – wiara, że pewne zdarzenia przynoszą pecha lub szczęście. Nie ma to żadnego logicznego wytłumaczenia. Na szwedzkiej wsi dzieci często słyszą takie opowieści od starszych.

Sklep wiejski – jedyny sklep w całej okolicy. Można tam kupić wszystko, od mąki po gwoździe. Dla dzieci wyprawa po zakupy to okazja do spotkania sąsiadów i kupienia cukierków.

Szkoła jednoklasowa – wiejska szkoła, gdzie uczy się tylko jedna grupa. Nauczyciel prowadzi lekcje dla dzieci w różnym wieku w tej samej sali. Młodsi uczniowie siedzą obok starszych i uczą się od siebie nawzajem.