Jak wyglądała przyjaźń Makbeta i Banko?
Relacja Makbeta i Banka ukazuje destrukcyjny wpływ żądzy władzy na najtrwalsze więzi międzyludzkie. Początkowo lojalni wobec siebie szkoccy wodzowie, pod wpływem nadprzyrodzonych przepowiedni stają się śmiertelnymi wrogami. Zdrada dawnego towarzysza broni ostatecznie doprowadza głównego bohatera do obłędu i upadku.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Towarzysze broni na polu bitwy
Na początku dramatu Makbet i Banko tworzą zgrany duet lojalnych dowódców w służbie króla Dunkana. Ramię w ramię tłumią bunt Makdonwalda i odpierają atak wojsk norweskich. Łączy ich braterstwo krwi przelanej na polu bitwy. Obaj cieszą się szacunkiem władcy i uchodzą za wzór rycerskich cnót. Zwycięstwo umacnia ich pozycję, a wspólny powrót z wojny wydaje się początkiem kolejnych zaszczytów.
Przepowiednia, która zniszczyła zaufanie
Przełom następuje na wrzosowisku. Spotkanie z trzema wiedźmami na zawsze zmienia dynamikę tej relacji. Czarownice witają Makbeta jako przyszłego tanaSzkocki tytuł szlachecki, odpowiednik angielskiego hrabiego (earla). Kawdoru i króla. Banko dowiaduje się natomiast, że sam nie założy korony, ale da początek królewskiemu rodowi.
Od tego momentu drogi przyjaciół zaczynają się rozchodzić. Makbet chłonie słowa wiedźm. Pozwala, by obudziły w nim uśpioną ambicję. Banko zachowuje dystans. Traktuje przepowiednię z rezerwą, ostrzegając towarzysza przed siłami ciemności, które często mówią półprawdy, by zwieść człowieka na manowce.
W szekspirowskim dramacie postać Banka pełni funkcję folii (kontrastu) dla Makbeta. Obaj słyszą kuszące przepowiednie, ale tylko jeden z nich ulega złu. Historyczny Banquo był rzekomo przodkiem króla Jakuba I Stuarta, zasiadającego na tronie Anglii w czasie premiery sztuki. Szekspir celowo wybielił tę postać, tworząc z niej wzór lojalności.
Od przyjaciela do śmiertelnego wroga
Po zamordowaniu Dunkana relacja między wodzami ulega całkowitemu rozpadowi. Makbet zdobywa upragniony tron. Banko domyśla się, kto stoi za królobójstwemZbrodnia uznawana w epoce elżbietańskiej za najcięższy grzech, niszczący naturalny, boski porządek świata.. Zatrzymuje te podejrzenia dla siebie, zachowując pozory lojalności wobec nowego władcy.
Dla Makbeta dawny przyjaciel staje się największym zagrożeniem. Paranoja i strach przed utratą władzy zagłuszają resztki dawnego sentymentu. Dlaczego nowy król decyduje się na morderstwo?
- Strach przed demaskacją: Banko jako jedyny znał treść przepowiedni i mógł powiązać ją ze śmiercią Dunkana.
- Zazdrość o przyszłość: Wiedźmy obiecały Bankowi, że to jego potomkowie będą rządzić Szkocją.
- Rosnąca paranoja: Tyran wszędzie dostrzegał spiski i nie ufał nikomu ze swojego otoczenia.
Makbet podejmuje radykalną decyzję. Wynajmuje zbójców, którym zleca egzekucję dawnego towarzysza oraz jego syna, Fleance'a. Zasadzka udaje się tylko połowicznie. Banko ginie od ciosów sztyletem, ale chłopiec ucieka pod osłoną nocy.
Duch na uczcie, czyli wyrzuty sumienia
Zdrada przyjaciela pozostawia trwały ślad w psychice Makbeta. Podczas uroczystej uczty na zamku król widzi zjawęW dramatach Szekspira duchy często pełnią funkcję psychologiczną, będąc projekcją chorego umysłu bohatera. zamordowanego Banka. Zakrwawiony duch siada na królewskim krześle. Nikt inny ze zgromadzonych go nie dostrzega.
To punkt kulminacyjny wewnętrznego rozpadu władcy. Zjawa jest personifikacją wyrzutów sumienia i paraliżującego poczucia winy. Makbet potrafił ukryć swój udział w zbrodni przed światem, ale nie potrafi uciec przed własnym umysłem. Morderstwo przyjaciela pieczętuje jego tragiczny los. Odważny wódz zamienia się w oszalałego z niepokoju tyrana, który w drodze na szczyt zniszczył wszystko, co miało dla niego wartość.