Co oznaczają tytuły Tana Kawdoru i Tana Glamis?
Makbet na początku dramatu Williama Szekspira nosi tytuł tana Glamis, a za wybitne zasługi wojenne otrzymuje od króla Dunkana godność tana Kawdoru. Te historyczne szkockie tytuły szlacheckie oznaczały zarządców królewskich ziem, odpowiadających rangą europejskim hrabiom. Awans społeczny głównego bohatera staje się pierwszym etapem realizacji mrocznej przepowiedni czarownic, która ostatecznie popycha go do zbrodni.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Znaczenie tytułu tana w średniowiecznej Szkocji
W średniowiecznej Szkocji tytuł tana (ang. thane) nadawał wyłącznie król. Otrzymywali go zaufani właściciele ziemscy oraz zarządcy królewskich włości. Tan Glamis i tan Kawdoru sprawowali władzę nad zamkami i rozległymi terytoriami wokół tych miejscowości. W hierarchii społecznej godność ta odpowiadała randze hrabiegoTytuł arystokratyczny nadawany w średniowiecznej Europie, oznaczający wysokiego urzędnika królewskiego zarządzającego określonym terytorium..
Szekspir zaczerpnął wiedzę o szkockich tytułach i historii z „Kronik Anglii, Szkocji i Irlandii” Raphaela Holinsheda. W rzeczywistości historyczny Makbet (żyjący w XI wieku) nosił tytuł mormaera Moray, co było celtyckim odpowiednikiem anglosaskiego tana, a później earla.
Droga do władzy – od Glamis do Kawdoru
Poznajemy Makbeta jako wybitnego dowódcę wojsk szkockich i prawowitego tana Glamis. Tytuł ten odziedziczył po śmierci swojego ojca, Sinela. Sytuacja zmienia się diametralnie po zwycięskiej bitwie z wojskami norweskimi oraz szkockimi rebeliantami, którym przewodził MacdonwaldPrzywódca buntu przeciwko królowi Dunkanowi, pokonany i brutalnie zabity przez Makbeta na polu bitwy..
Król Dunkan, w dowód uznania dla niezwykłego męstwa swojego wodza, postanawia go nagrodzić. Przekazuje mu tytuł tana Kawdoru. Władca odbiera tę godność poprzedniemu właścicielowi – zdrajcy, który sprzymierzył się z wrogiem i został skazany na śmierć.
Przepowiednia czarownic i jej spełnienie
Zanim Makbet dowiaduje się o królewskim awansie, spotyka na wrzosowisku trzy czarownice. Wiedźmy witają go potrójnym pozdrowieniem, które na zawsze zmienia jego sposób myślenia:
CZAROWNICA 1
Witaj, Makbecie, witaj, tanie Glamis!
CZAROWNICA 2
Witaj, Makbecie, witaj, tanie Kawdor!
CZAROWNICA 3
Witaj, Makbecie, przyszły witaj królu!
Pierwszy tytuł jest dla bohatera oczywisty. Drugi brzmi jak absurd, ponieważ Makbet uważa, że tan Kawdoru wciąż żyje i ma się dobrze. Trzeci wydaje się całkowitą mrzonką. Chwilę później na wrzosowisko docierają królewscy posłańcy, Ross i AngusSzkoccy panowie (tanowie), którzy pełnią w dramacie rolę posłańców przekazujących kluczowe informacje od króla.. Przekazują oni decyzję Dunkana o nadaniu Makbetowi nowej godności.
Błyskawiczne spełnienie się pierwszej części przepowiedni budzi w bohaterze uśpioną żądzę władzy. Zbieg okoliczności sprawia, że Makbet zaczyna wierzyć w słowa wiedźm, co staje się bezpośrednim impulsem do zaplanowania królobójstwa.