Dlaczego Makbet zabija Banko?
Decyzja o zamordowaniu Banka to przełomowy moment, w którym Makbet z ofiary własnych ambicji zmienia się w bezwzględnego tyrana. Głównym motywem zbrodni jest strach przed utratą władzy oraz przepowiednia czarownic, według której to potomkowie przyjaciela zasiądą na tronie Szkocji. Król eliminuje dawnego towarzysza broni, aby zatuszować prawdę o zabójstwie Duncana i zapewnić sobie poczucie bezpieczeństwa.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Dlaczego Banko musiał zginąć?
Decyzja o zleceniu morderstwa opierała się na trzech fundamentach:
- Zagrożenie dla dynastii – przepowiednia gwarantowała koronę potomkom Banka.
- Strach przed demaskacją – przyjaciel domyślał się prawdy o śmierci króla.
- Poczucie niższości – szlachetność i mądrość wodza obnażały moralny upadek władcy.
Fatum i walka o ciągłość władzy
Makbet zleca płatnym mordercom zabicie swojego najbliższego przyjaciela. Ten krok wynika bezpośrednio ze słów, które obaj usłyszeli na wrzosowisku. Trzy wiedźmyUosobienie mrocznych sił i fatum w dramacie Szekspira, znane też jako Wiedźmy z wrzosowiska. przepowiedziały Makbetowi koronę, ale to Banko miał zostać ojcem królów.
Nowy władca Szkocji szybko uświadamia sobie brutalną prawdę. Zdobył tron, ale nie ma gwarancji, że przekaże go swoim następcom. Decyduje się zabić Banka oraz jego syna, Fleance'a. Chce w ten sposób oszukać przeznaczenie i brutalnie przerwać linię dziedziczenia.
Szekspir napisał „Makbeta” za panowania Jakuba I Stuarta. Król ten wywodził swój ród właśnie od legendarnego Banka. Dlatego dramaturg przedstawił tę postać w pozytywnym świetle, jako szlachetnego i lojalnego wodza. W historycznych kronikach, z których korzystał Szekspir, Banko był współwinny zbrodni na królu.
Paranoja i strach przed demaskacją
Kolejnym powodem zbrodni jest rosnąca paranoja. Banko był jedynym świadkiem spotkania z czarownicami. Zna treść przepowiedni. Doskonale wie, jaki motyw miał Makbet, by pozbyć się DuncanaPrawowity, sprawiedliwy król Szkocji, pierwsza ofiara morderczych ambicji Makbeta..
Dawny towarzysz broni zaczyna głośno analizować sytuację. Jego podejrzenia stają się dla Makbeta śmiertelnym zagrożeniem. Banko mówi wprost:
Masz teraz wszystko, tron, Kawdor i Glamis,
Jak ci przeznaczeń siostry obiecały;
Lękam się, żebyś najszpetniejszych środków
Do osiągnięcia celów tych nie użył.
Zabójstwo przyjaciela to desperacka próba uciszenia jedynego człowieka, który potrafi połączyć fakty. Makbet wierzy, że martwy Banko zabierze jego tajemnicę do grobu.
Zazdrość o moralną wyższość
Motywacje Makbeta sięgają głębiej niż tylko polityczna kalkulacja. TyranWładca absolutny, który zdobył władzę niezgodnie z prawem i rządzi za pomocą terroru. czuje przed dawnym przyjacielem irracjonalny lęk. Zazdrości mu wewnętrznego spokoju, mądrości i czystego sumienia.
Banko uosabia wszystko to, co Makbet utracił w momencie zbrodni na królu. W monologu poprzedzającym zlecenie morderstwa, władca przyznaje się do własnej słabości:
Jeśli nie mogę być królem bezpiecznie.
Ten Banko serce trwogą mi napełnia,
W królewskiej jego duszy to panuje,
Co bojaźń rodzi: śmiały jest na wszystko,
A przy swej myśli harcie nieugiętym
Posiada mądrość, która męstwo jego
Bezpieczną drogą do celu prowadzi.
On jeden tylko z żyjących mnie trwoży;
Geniusz mój w jego słabnie obecności (...)
Makbet zabija Banka, bo nie potrafi znieść jego moralnej wyższości. Obecność szlachetnego przyjaciela jest nieustannym wyrzutem sumienia, przypominającym o upadku i zdradzie.