Jakie wartości i ideały wyznaje Makbet przed zabiciem króla Duncana?
Przed dokonaniem królobójstwa tytułowy bohater dramatu Williama Szekspira uosabia ideał średniowiecznego rycerza i wiernego wasala. Makbet cieszy się nieposzlakowaną opinią na dworze króla Dunkana dzięki swojemu męstwu na polu bitwy oraz lojalności wobec korony. Jego początkowa szlachetność i silny kręgosłup moralny sprawiają, że późniejsza przemiana w tyrana staje się jedną z najbardziej wyrazistych tragedii w historii literatury.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Przed spotkaniem z wiedźmami postawa Makbeta opiera się na trzech filarach:
- lojalności wobec prawowitego władcy,
- odwadze na polu bitwy,
- szacunku do praw boskich i ludzkich.
Wzór cnót rycerskich
Na początku sztuki Makbet to uosobienie wierności. Jako wódz wojsk szkockich służy królowi Dunkanowi, chroniąc kraj przed buntownikami i obcymi najeźdźcami. Jego odwaga budzi powszechny podziw. W decydującym momencie bitwy pod Forres, gdy szala zwycięstwa przechyla się na stronę norweskich najeźdźców i zbuntowanego tana CawdoruW średniowiecznej Szkocji tytuł arystokratyczny nadawany przez króla, odpowiadający angielskiemu hrabiemu (earl)., Makbet rzuca się w wir walki.
Tnie wrogów z taką furią, że zyskuje miano oblubieńca BellonyRzymska bogini wojny. Nazwanie Makbeta jej oblubieńcem (mężem) podkreśla jego nadludzką waleczność i krwawy triumf na polu bitwy.. Zdobywa szacunek żołnierzy i wdzięczność samego władcy, który nagradza go nowymi ziemiami i zaszczytami.
Moralność i prawo gościnności
Początkowo wódz posiada silnie ukształtowane sumienie. Perspektywa zamordowania prawowitego władcy przeraża go i wywołuje głębokie dylematy. Makbet doskonale rozumie, że zbrodnia zniszczy porządek świata i ściągnie na niego potępienie.
Zaszedł on tutaj pod podwójną tarczą:
Naprzód, ja jestem jego krewnym i wasalem,
Dwa silne przeciw zbrodni tej powody;
Potem, ja jestem jego gospodarzem...
Bohater ma świadomość podwójnej zdrady, jakiej musiałby się dopuścić. Łamie nie tylko przysięgę wierności wobec suwerena, ale także święte prawo gościnności. Jego wahania dowodzą, że przed zbrodnią potrafił odróżnić dobro od zła.
Oddany przyjaciel i mąż
Przed upadkiem Makbet potrafi budować głębokie relacje międzyludzkie. Z Bankiem łączy go szczere braterstwo broni. Obaj dowódcy wspierają się na polu bitwy i ufają sobie bezgranicznie. Tytułowy bohater jest również oddanym mężem. W liście do Lady Makbet nazywa ją „najdroższą wspólniczką wielkości”, co dowodzi ogromnego szacunku i partnerskiego traktowania żony.
Uśpiona ambicja
Skaza na idealnym wizerunku rycerza pojawia się dopiero po spotkaniu z Czarownicami na wrzosowisku. Przepowiednia o zdobyciu korony trafia na podatny grunt. Makbet zawsze pragnął zaszczytów, jednak wcześniej zdobywał je wyłącznie uczciwą walką.
W świecie Szekspira zło rzadko przychodzi wyłącznie z zewnątrz. Wiedźmy nie zmuszają Makbeta do morderstwa – one jedynie werbalizują jego najgłębsze, skrywane pragnienia. To zjawisko w literaturze nazywamy psychologizacją zjawisk nadprzyrodzonych.
Pod wpływem manipulacji żony i własnej pychy, bohater ostatecznie odrzuca dawne ideały. Szlachetny wojownik ginie, a w jego miejsce rodzi się bezwzględny tyran. Zdrada własnych wartości staje się początkiem jego tragicznego końca.