Opracowanie
Przedwiośnie - ramowy plan wydarzeń
Ramowy plan wydarzeń „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego porządkuje skomplikowane losy Cezarego Baryki, od jego beztroskiego dzieciństwa w Baku po udział w warszawskiej manifestacji robotniczej. Chronologiczne zestawienie fabuły ułatwia zrozumienie trzech głównych etapów życia bohatera, które odpowiadają trzem częściom powieści. Prześledzenie kolejnych punktów akcji pozwala szybko przypomnieć sobie kluczowe wątki historyczne, miłosne oraz ideologiczne kształtujące postawę młodego rewolucjonisty.
Autor: Katarzyna Banul
Czas czytania: 4 min
Część I: Szklane domy
- Pracowita młodość Seweryna Baryki.
- Skrywana miłość Jadwigi Dąbrowskiej i Szymona Gajowca.
- Szybki ślub Seweryna z Jadwigą oraz wyjazd małżeństwa do Rosji.
- Narodziny Cezarego i dostatnie, szczęśliwe życie w Baku.
- Wybuch I wojny światowej i powołanie ojca do wojska.
- Szalone wyczyny dorastającego Cezarego pod nieobecność ojca, budzące lęk matki.
- Wybuch rewolucji 1917 rokuPrzewrót bolszewicki, który zniszczył dotychczasowy porządek społeczny i zapoczątkował krwawy terror..
- Naiwny entuzjazm młodego Baryki wobec radykalnych haseł rewolucyjnych.
- Zmartwienia pani Barykowej i jej niebezpieczne wyprawy na wieś po jedzenie dla syna.
- Konfiskaty rodzinnego mienia przez nowe władze.
- Stopniowe zbliżenie i odbudowa relacji syna z matką.
- Pełne niepokoju oczekiwanie na powrót Seweryna z frontu.
- Udzielenie schronienia księżnej Szczerbatow-Mamajew i jej córkom.
- Skazanie matki na ciężkie roboty w porcie.
- Przedwczesna śmierć wycieńczonej pani Jadwigi.
- Całkowita samotność Cezarego w ogarniętym chaosem mieście.
- Rok 1918 – wybuch krwawej wojny Ormian z TataramiKonflikt na tle etnicznym i religijnym na Kaukazie, którego ofiarą padły tysiące cywilów..
- Przymusowa służba Baryki w wojsku.
- Powrót do cywila i makabryczna praca przy grzebaniu ofiar rzezi.
- Niespodziewane spotkanie z ojcem i wspólny plan ucieczki z Baku.
- Podróż do Moskwy w celu odzyskania ukrytej walizki z oszczędnościami.
- Pogarszający się stan zdrowia ojca podczas oczekiwania na pociąg do Charkowa.
- Wyczerpująca podróż w nieludzkich warunkach.
- Kolejne przestoje i kradzież drogocennej walizki.
- Upragniony pociąg jadący do Polski.
- Pomoc ze strony nieznajomego współpasażera.
- Śmierć Seweryna tuż przed granicą.
- Przyjazd do Polski i zderzenie mitu o szklanych domach z brudnym, przygranicznym miasteczkiem.
- Przyjazd do Warszawy, nawiązanie relacji z Szymonem Gajowcem i rozpoczęcie studiów medycznych.
Dobrze wiedzieć
Opowieść Seweryna o utopijnych „szklanych domach” to zabieg celowy. Ojciec wymyślił tę wizję, by zmotywować zniechęconego syna do trudnej podróży do nieznanej mu ojczyzny. Zderzenie tej pięknej utopii z błotnistą rzeczywistością polskiego miasteczka to jeden z najważniejszych momentów w dojrzewaniu Cezarego.
Opowieść Seweryna o utopijnych „szklanych domach” to zabieg celowy. Ojciec wymyślił tę wizję, by zmotywować zniechęconego syna do trudnej podróży do nieznanej mu ojczyzny. Zderzenie tej pięknej utopii z błotnistą rzeczywistością polskiego miasteczka to jeden z najważniejszych momentów w dojrzewaniu Cezarego.
Część II: Nawłoć
- Rok 1920 – wybuch wojny polsko-bolszewickiejZbrojny konflikt, w którym odrodzona Polska obroniła swoją niepodległość przed najazdem Armii Czerwonej..
- Cezary porzuca studia i zaciąga się do wojska.
- Przyjaźń z Hipolitem Wielosławskim, przypieczętowana bohaterskim uratowaniem mu życia na polu bitwy.
- Koniec działań wojennych i wyjazd na zaproszenie przyjaciela do majątku w Nawłoci.
- Niezwykle ciepłe przyjęcie Baryki przez ziemiańską rodzinę.
- Wzajemne zainteresowanie Cezarego i Karoliny Szarłatowiczówny.
- Nagłe zauroczenie Laurą Kościeniecką – starszą od niego „wdową-narzeczoną”.
- Niewinne pocałunki z Karoliną.
- Skrywana, obsesyjna miłość Wandy Okszyńskiej – utalentowanej, lecz niezrównoważonej pianistki.
- Przygotowania do wielkiego balu w Odolanach i wybuch namiętnego romansu z Laurą.
- Bal charytatywny, podczas którego Karolina odkrywa zdradę Cezarego.
- Ziemiańska nuda i nieustanne myśli o potajemnych spotkaniach z Laurą.
- Rozpaczliwe wyznanie miłosne Wandy, brutalnie wyśmiane przez Barykę.
- Rosnąca zazdrość i nienawiść odrzuconej pianistki.
- Otrucie Karoliny strychniną i jej tragiczna śmierć.
- Bójka z Władysławem Barwickim (narzeczonym Laury) i definitywny koniec romansu.
- Szczera rozmowa z księdzem Anastazym.
Część III: Wiatr od wschodu
- Wyjazd do folwarku w Chłodku i obserwacja skrajnej nędzy chłopów.
- Bolesna wiadomość o ślubie Laury z Barwickim.
- Ostateczny wyjazd z gościnnej Nawłoci i powrót do Warszawy.
- Wznowienie przerwanych studiów medycznych.
- Zamieszkanie z nowym współlokatorem, Buławnikiem.
- Skrajna studencka bieda zmuszająca do sprzedaży ubrań, w tym fraka.
- Odnowienie kontaktów z Gajowcem i podjęcie pracy zarobkowej przy jego książce.
- Poznanie Antoniego Lulka – chorowitego studenta zafascynowanego ideą komunistyczną.
- Rozdarcie Cezarego między ewolucyjnym programem Gajowca a radykalizmem Lulka.
- Udział w tajnym zebraniu komunistów i otwarte wyrażenie wątpliwości wobec ich postulatów.
- Ostra kłótnia światopoglądowa z Gajowcem o kształt i przyszłość Polski.
- Przypadkowe, chłodne i ostatnie spotkanie z Laurą w Ogrodzie Saskim.
- Dołączenie Baryki do manifestacji robotniczejFinałowa, wysoce symboliczna scena powieści, w której robotnicy ścierają się z wojskiem. idącej na Belweder.
- Odłączenie się od tłumu i samotne wyjście naprzeciw kordonowi żołnierzy.
Dobrze wiedzieć
Trzecia część powieści to przede wszystkim starcie trzech wizji Polski. Szymon Gajowiec proponuje powolne reformy i budowę silnego państwa (ewolucjonizm). Antoni Lulek nawołuje do krwawej rewolucji i obalenia granic. Cezary Baryka odrzuca obie te drogi – domaga się natychmiastowych, wielkich idei, ale nie zgadza się na ślepy terror. Jego samotny marsz w finale symbolizuje ten ideowy impas.
Trzecia część powieści to przede wszystkim starcie trzech wizji Polski. Szymon Gajowiec proponuje powolne reformy i budowę silnego państwa (ewolucjonizm). Antoni Lulek nawołuje do krwawej rewolucji i obalenia granic. Cezary Baryka odrzuca obie te drogi – domaga się natychmiastowych, wielkich idei, ale nie zgadza się na ślepy terror. Jego samotny marsz w finale symbolizuje ten ideowy impas.
Materiały do powtórki