Motyw zjaw, duchów, upiorów

Zjawy, duchy, upiory to reprezentanci świata irracjonalnego, nadprzyrodzonego. Literaturze i sztuce służą od zawsze, ponieważ od zawsze w naturze człowieka leżała <em>wiara w istnienie rzeczy nienamacalnych</em>, których nie sposób zbadać „szkiełkiem i okiem”. Postaci takie jak mary, nie sposób dostrzec inaczej niż „oczami duszy”. Mimo pozornej marginalności zagadnień zjawisk i postaci fantastycznych w tekstach kultury sfera ta zawsze pełniła wiele funkcji.

Duchy, zgodnie z <b>ludowymi tradycjami</b>, były łącznikami pomiędzy światem żywy i zmarłych. To one uczyły moralności i często domagając się sprawiedliwości wpływały na losy ludzkie. W wielu utworach stanowiły siłę sprawczą, popychały akcję do przodu, kierując poczynaniami bohaterów.

<em>Współcześnie świat duchów i mar</em> przeniósł się głównie na wielki ekran i karty powieści grozy czy fantasy. W każdym z nas leży potrzeba dreszczyk emocji, który można poczuć, obserwując sceny grozy na wielkim ekranie czy śledząc mrożące krew w żyłach przygody łowcy wampirów.

<b>Zjawy, duchy, upiory - wyrazy bliskoznaczne</b>
Zjawy, duchy, upiory, mary, siły nieczyste, istoty nadnaturalne, nierealne, nieziemskie, istoty nie z tego świata, potwory, zmory, zwidy, chimery, fantomy, widma, widziadła, strachy, nieumarli, żywe trupy.

Wśród nich mogą występować: czarownice, wiedźmy, wampiry, krwiopijcy, wilkołaki, nimfy, strzygi, rusałki, gnomy, trolle, elfy, krasnoludy, niziołki, koboldy, zombi i inne.

<b>Pojęcia związane ze zjawami, upiorami, duchami (frazeologia)</b>
<b>Duch epoki</b> – panujące w jakimś okresie poglądy, tendencje.

<b>Sen mara Bóg wiara</b> - mądrość ludowa.

<b>Duch święty</b> – według wiary katolickiej trzecia osoba boska obok Boga Ojca i Syna – Jezusa (Spirytus Sanctus).

<b>Duch, kędy chce, tchnie</b> – ewangelia wg św. Jana – duch pojawia się tam, gdzie chce.

<b>Duch nieczysty</b> – diabeł.

<i>„- Zdaje mi się, widzę. . . ,
- Gdzie?
- Przed oczyma duszy mojej”</i> William Szekspir - cytat, który można odnieść do ludzkich wizji i obrazów, które stwarza wyobraźnia. Jest to mądrość, dzięki której dowiadujemy się, że uczucie jest tak samo ważne jak myślenie.