Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Rewolucja to zasadniczy przewrót – społeczny, polityczny, obyczajowy, artystyczny etc. Oznacza zburzenie ustalonego porządku i wejście na drogę prowadzącą - przynajmniej w wyobrażeniach rewolucjonistów - ku lepszej przyszłości. Jej przeciwieństwem jest ewolucja, czyli stopniowe dochodzenie do określonych celów. Rewolucja wiąże się z gwałtownością przemian, często wymyka się spod kontroli przywódców.

W historii i literaturze rewolucja polega najczęściej na obaleniu jednego ustroju i ustanowieniu drugiego. Zawsze budziła grozę, ale i fascynowała, dlatego wielu twórców odwoływało się do niej. Rewolucja przynosi zazwyczaj zniszczenie, zagładę istniejącego świata i tworzy w jego miejsce równie koszmarną rzeczywistość (jak w Rosji po Rewolucji Październikowej), ale warto pamiętać, że to Wielka Rewolucja Francuska zbudowała podstawy dzisiejszej Europy. Zwykle bezkrwawy przebieg mają rewolucje obyczajowe, cywilizacyjne. Wnosząc nową jakość nie prowadzą, jak polityczne, do rozlewu krwi.

Rewolucja - wyrazy bliskoznaczne
powstanie, zryw, insurekcja, przewrót, obalenie, pucz, zamach stanu, przełom, wybuch, rewolta, rebelia, rokosz, bunt, rozruch, zamieszki.

Pojęcia związane z motywem rewolucji (frazeologia)
Wielka Rewolucja Francuska1789-1799 - rewolucja burżuazyjna, która odebrała władzę monarchii i feudałom we Francji i wpłynęła decydująco na obalenie ustroju feudalnego w większej części Europy.

Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa – rozpoczęła się w listopadzie 1917 roku w Rosji szturmem na Pałac Zimowy – siedzibę Rządu Tymczasowego. Umożliwiła dojście do władzy bolszewikom z Leninem na czele i utworzenie pierwszego socjalistycznego państwa na świecie.

rewolucja przemysłowa -okres przejścia od manufaktur opartych na pracy ręcznej do przemysłu maszynowego, opartego na podstawie doniosłych wynalazków, jak maszyna parowa czy krosno tkackie. Trwała od poł. XVIII do poł. XIX wieku.

rewolucja pałacowa – przewrót pałacowy – obalenie dotychczas panującego poprzez intrygi dworskie, zmowy dostojników państwowych, nie mające szerszego tła społecznego.

rewolucja naukowo-techniczna - dokonujące się od połowy XX wieku gwałtowne zmiany ilościowo-jakościowe w nauce, niosaca ze soba takie zagrożenia, jak zanieczyszczenie środowiska, kryzys energetyczny, przeludnienie miast.

rewolucja seksualna – określenie to odnosi się do zmian obyczajowych w Zachodniej Europie i USA zachodzących głównie w latach 60. XX wieku, polegających na odrzuceniu dotychczasowych norm moralnych. Jej hasłami było równouprawnienie seksualne – wolna miłość i wyzwolenie. Potępiała pruderie i ograniczenia seksualne wynikające z norm religijnych

pomarańczowa rewolucja - wydarzenia, które miały miejsce na Ukrainie od 21 listopada 2004 roku do 23 stycznia 2005, czyli od zakończenia drugiej tury wyborów prezydenckich, w których zmierzyli się kandydat obozu władzy, ówcześnie urzędujący premier Wiktor Janukowycz oraz kandydat opozycyjnej Naszej Ukrainy, były premier Wiktor Juszczenko, do czasu złożenia przysięgi prezydenckiej przez Wiktora Juszczenkę. Nazwa została nadana od pomarańczowego koloru, który był symbolem sztabu wyborczego byłego premiera Wiktora Juszczenki.


Motyw rewolucji w literaturze

„Marsylianka” – Claude Joseph Rouget de Lise stworzył pieśń podrywającą rewolucjonistów – dzieci ojczyzny do walki z absolutyzmem o wolność, równość, braterstwo. Zgodnie z oświeceniowym duchem wzywał do obalenia tyranii w imię wolności jednostki. Oficjalny hymn Republiki Francuskiej.

„Oda do młodości” – Adam Mickiewicz nawołuje do burzenia starych, skostniałych form... więcej



Motyw rewolucji w sztuce

„Wolność wiodąca lud na barykady” – Eugenie Delacroix – przedstawiona alegoria Wolności nie jest subtelną, natchnioną białogłową. To kobieta z krwi i kości, trzymająca w prawej dłoni trójkolorową flagę, w lewej dzierżąca karabin z bagnetem. Krocząc pomiędzy poległymi ogląda się na podążających za nią rewolucjonistów, jakby chciała dodać im odwagi i wiary w zwycięstwo.

„Marsylianka”–... więcej