Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Na miejsce pobytu wybrał Warszawę, w której zamieszkał na stałe w 1922 roku.

To jemu zawdzięczamy podział Młodej Polskę na „tatrzańską” i „szatańską” i wskazanie w ten sposób dwóch najważniejszych obszarów skupiających zainteresowanie artystów epoki.
O sobie myślał z ironią:
Nie jestem ani satyrykiem, ani humorystą, te etykietki są mi bardzo niemiłe, jestem (...) czystej krwi błaznem i nie widzę innego odcienia na wyrażenie swego temperamentu literackiego.


Mimo takiego podejścia, jego aktywność artystyczna, twórczość satyryczno-eseistyczna często przysparzała mu zagorzałych przeciwników, zorganizowanych nie tylko wokół środowisk konserwatywnych (chadecja, endecja itp.), lecz także w środowisku literackim (był krytykowany przez Karola Irzykowskiego, m.in. w książce Beniaminek). Oskarżano go o szarganie świętości narodowych, widząc w liberalnym światopoglądzie zagrożenie dla praworządności kraju i tradycji literackiej. On z kolei także nie pozostawał dłużny, zwłaszcza środowisku kościelnemu. W Dziewicach konsystorskich pisał:
Kler, który, uporawszy się z 'heretykami' położył w dawnej Polsce rękę na wszystkim, przyczynił się do pogrążenia narodu w owej straszliwej ciemnocie, w jakiej tkwiliśmy przez cały wiek siedemnasty i trzy czwarte ośmnastego, wówczas gdy inne narody spełniały największą pracę myśli.


Gdy latach 30. wspólnie ze swą współpracowniczką, Ireną Krzywicką, feministyczną pisarką, publicystką i tłumaczką, podjął się funkcji kierownika prywatnej warszawskiej kliniki, w której bezpłatnie promowali świadome macierzyństwo, nazwano go wysłannikiem Szatana i grzesznikiem. Żeleński tymczasem, nie przejmując się głosami krytyki, dołożył oliwy do ognia i założył "Życie Świadome" - dodatek do "Wiadomości Literackich", w którym z perspektywy lekarza, podpierając się naukowymi doniesieniami i wiedzą wyniesioną ze studiów i wieloletniej praktyki, propagował antykoncepcję i edukację seksualną, domagał się legalizacji aborcji i oddania kobietom prawa do decydowania, czy i kiedy chcą zostać matkami. Nie postrzegał kobiet jako bezwolnych inkubatorów, lecz jako istoty obdarzone wolną wolą i mogące decydować o sobie. W "Życiu Świadomym" publikowali także Zofia Nałkowska, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska.


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij




dla: Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  Polska w latach 1890-1918
2  Teksty krytycznoliterackie
3  Sezon w piekle – opracowanie



Streszczenia książek
Tagi: