Kwestie gatunkowe „Hobbita”
Powieść J.R.R. Tolkiena łączy w sobie cechy literatury dziecięcej, baśni oraz opowieści o dojrzewaniu. Historia Bilbo Bagginsa opiera się na klasycznym schemacie podróży w nieznane i powrotu do bezpiecznego domu. Utwór ten przetarł szlaki dla współczesnej literatury młodzieżowej, wprowadzając do niej wyjątkowy styl narracji.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
„Hobbit” trafił do księgarń w 1937 roku. Pierwszy nakład wynosił zaledwie półtora tysiąca egzemplarzy. Książka początkowo zawierała czarno-białe ilustracje narysowane przez samego autora.
Powieść odniosła ogromny sukces komercyjny i zdobyła prestiżowe nagrody. Szybko trzeba było dodrukować kolejne egzemplarze, a obrazki zamieniono na kolorowe. W październiku 1937 roku wydawca Stanley Unwin poprosił Tolkiena o napisanie drugiej części przygód hobbita. Tak rozpoczęły się prace nad słynną trylogią „Władca Pierścieni”.
Książka dla dzieci i młodzieży
Dzieło Tolkiena to klasyczny przykład literatury dziecięcej. Występuje tu narrator wszechwiedzącyOsoba opowiadająca, która wie wszystko o świecie przedstawionym i myślach bohaterów.. Często zwraca się on bezpośrednio do czytelnika. Taki styl idealnie nadaje się do głośnego czytania przed snem.
Świat w książce jest wyraźnie podzielony. Mamy bezpieczny dom i niebezpieczne, dzikie krainy. Cała historia opiera się na prostym schemacie. Bohater wyrusza w podróż, przeżywa przygody i wraca do siebie. Mówi o tym sam podtytuł: „czyli tam i z powrotem”.
Opowieść o dojrzewaniu bohatera
„Hobbita” można nazwać powieścią o formowaniu. W języku niemieckim istnieje na to specjalny termin: BildungsromanPowieść, w której śledzimy rozwój i dojrzewanie głównego bohatera pod wpływem różnych wydarzeń.. Główna postać zmienia się pod wpływem trudnych doświadczeń.
Na początku Bilbo Baggins to strachliwy domator. Z czasem staje się odważnym poszukiwaczem przygód. Zyskuje szacunek krasnoludów, ludzi i elfów. Przechodzi głęboką przemianę wewnętrzną i moralną.
Nietypowa baśń
Krytycy literaccy często nazywają tę książkę baśniąUtwór fantastyczny, w którym dobro walczy ze złem, a magia jest naturalną częścią świata.. Bilbo nie jest jednak typowym baśniowym herosem. Zazwyczaj w takich opowieściach głównym bohaterem jest piękny młodzieniec lub dzielny rycerz. Tutaj mamy pulchnego hobbita w średnim wieku.
Sama książka jest też znacznie dłuższa niż tradycyjne opowieści tego typu. Mimo to Tolkien wykorzystał w niej znane, baśniowe schematy.
W 1928 roku rosyjski badacz Władimir Propp stworzył model idealnej baśni. Składa się on z 31 elementów, takich jak: zakaz, magiczny dar, walka czy powrót bohatera. Tolkien w „Hobbicie” wykorzystał wiele z tych klasycznych motywów.
Przełom w literaturze
Sposób narracji Tolkiena zrewolucjonizował rynek wydawniczy. Pisarz udowodnił, że książki dla młodszych czytelników mogą być długie i skomplikowane.
Dziś uważa się, że „Hobbit” przetarł szlaki dla współczesnej fantastykiGatunek literacki, w którym występują zjawiska nadprzyrodzone, magia i wymyślone istoty.. Dzięki niemu literatura młodzieżowa stała się ważną częścią kultury. To właśnie sukces Tolkiena utorował drogę takim hitom jak seria o Harrym Potterze autorstwa J.K. Rowling.