Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
W Europie zapanowała moda na włoską poezję Petrarki, która z czasem przerodziła się w naśladownictwo. Zjawisko to określa się mianem petrarkizmu. Ogarnęło ono swoim zasięgiem takie kraje jak Francja, Anglia, Hiszpania. Także w polskiej poezji można zaobserwować przejawy wpływu Petrarki na rodzimych twórców. Widać to w niektórych lirykach Jana Kochanowskiego i Mikołaja Sępa Szarzyńskiego.

Petrarka budził wiele kontrowersji, zwłaszcza wśród hierarchów Kościoła. Ogarnięty młodzieńczym entuzjazmem stworzył niezapomniane strofy miłosne, czego z czasem zaczął się wstydzić. Duchowny, ojciec dwójki nieślubnych dzieci, wielbiciel wszelkich rozkoszy, także cielesnych, po osiągnięciu czterdziestu lat zwrócił się w stronę ascetyzmu. Jego życie uległo wyraźnej zmianie. Przede wszystkim odwrócił się od antycznych ideałów przyjmując średniowieczny chrześcijański dogmat, iż kobieta wprowadza jedynie zamęt w życie mężczyzny i stoi na przeszkodzie jego pobożności.

Jako młodzieniec Petrarka zaczął pisać liryki w języku włoskim, które sam nazywał „błahostkami”. Z czasem uporządkował je w zbiór zatytułowany „Fragmenty w języku pospolitym”, który przeszedł do historii literatury pod tytułem „Zbiór pieśni”. Zawierał on trzysta sześćdziesiąt utworów, z czego trzysta siedemnaście to sonety, a resztę stanowiły kancony, ballady i madrygały. Za najważniejsze uważa się oczywiście sonety, które dzięki Petrarce stały się znakiem rozpoznawczym humanizmu. Właśnie im zawdzięczał poeta ogromną popularność za życia.

W jednym z sonetów Petrarka zaprezentował swój ideał kobiety, który z czasem stał się niedoścignionym wzorcem dla wszystkich renesansowych twórców:

„Twarz – śnieg gorący, włosy – czyste złoto,
Rzęsy jak heban, oczy zaś – dwie gwiazdy,
Skąd miłość wszystkich celnie rani oto.
Perły – zęby, a róże purpurowe –
Wargi, w których brzmi bólem wyraz każdy;
Westchnienie – płomień, łzy – kryształ u powiek”.



Wiodącym tematem „Zbioru pieśni” jest miłość do Laury, która nie wygasła nawet po śmierci kobiety (ukochana odwiedza poetę w snach). Ponadto Petrarka pisał o znużeniu życiem, cierpieniu, melancholii, niemożliwości poznania losu i braku równowagi pomiędzy szczęściem a smutkiem. Poeta dowodzi jednocześnie, że właśnie dzięki tym wszystkim przeciwnościom człowiek jest w stanie docenić i doświadczyć prawdziwe piękno i zrozumieć mechanizmy rządzące światem. Jak pisze Nawrocki:
„Najważniejsze jednak jest, że z sonetów bije prawdziwe i wielkie uczucie, silniejsze niż prowansalskie i sycylijskie wzory, niż wszystko, co dotąd napisano o miłości (…). Prawda tego uczucia, wiedza o beznadziejnym uwikłaniu w miłość (»Zawsze kochałem, kocham dziś tak samo / Z dnia na dzień kochał będę coraz mocniej« - sonet 85), bezustanne odczuwanie uroku »słodkiego wspomnienie« które jednak gnębi serce, miotanie się między radością i męką, otóż prawda uczucia była tak silnie i prawdziwie wyrażona, iż współcześni i potomni czytają Canzoniere jako wzór uczuć, jako szkołę przeżywania i pod jej urokiem ciągle przeżywają swoją »edukację sentymentalną«
(W. Nawrocki, „Wykłady…”, s. 22).


strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


dla: Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  Kazanie o miłości ku ojczyźnie - streszczenie
2  Wielkie odkrycia geograficzne
3  Obraz wsi i życie chłopów w Żeńcach Szymona Szymonowica



Streszczenia książek
Tagi: