Adam Mickiewicz

Znaczenie Adama Mickiewicza dla dziejów literatury i kultury duchowej Polaków wydaje się być nie do przecenienia. Ten wielki człowiek, działacz i twórca głęboko i trwale zapisał się w naszej świadomości zbiorowej. Już jego literacki debiut – wydany w 1822 r. w Wilnie pierwszy tom [i]Poezyj[/i], był wydarzeniem na wielką skalę, on to bowiem umownie otwiera polski romantyzm. Przełomowy charakter zbiorku jest oczywisty. Mickiewicz zawarł w nim nie tylko program nowej literatury, ale jednocześnie objawił swój ogromnej miary talent poetycki. Kolejne utwory potwierdziły jego wielkość i ukształtowały najbardziej charakterystyczne oblicze polskiego romantyzmu.

Mickiewicz to wzór romantycznego poety-Polaka: wybitna indywidualność, poeta-prorok wyrażający uczucia i tęsknoty całego narodu, duchowy przywódca. Jak bardzo był wówczas ceniony, pokazują słowa innego wielkiego romantyka Zygmunta Krasińskiego, który twierdził:
[c]My z niego wszyscy.[/c]

Twórczość Mickiewicza, prawdziwie wybitna, nie przeminęła wraz z nadejściem kolejnej epoki, oparła się działaniu czasu i do dziś stanowi niewyczerpane źródło inspiracji, a wielki romantyk jest ciągle olbrzymim autorytetem. Bardzo trafnie znaczenie Mickiewicza dla tożsamości Polaków określa poeta Tadeusz Różewicz, porównując jego twórczość do chleba, którym karmi się cały naród:

[c]Chleb
który żywi i zachwyca
który się w krew narodu zamienia

poezja Mickiewicza

Tadeusz Różewicz, Chleb[/c]

Bibliografia

1. Wacław Borowy, [i]O poezji Mickiewicza[/i], wyd. 2, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1999.
2. Juliusz Kleiner, [i]Mickiewicz[/i], t. I-II, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1997.
3. Marek Piechota, Jacek Lyszczyna, [i]Słownik Mickiewiczowski[/i], Wydawnictwo „Książnica”, Katowice 2000.
4. Julian Przyboś, [i]Czytając Mickiewicza[/i], serii „Zrozumieć Mickiewicza”, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 1998.
5. Czesław Zgorzelski, [i]O sztuce poetyckiej Mickiewicza. Próby zbliżeń i uogólnień[/i], w serii „Zrozumieć Mickiewicza”, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2001.
6. Jacek Brzozowski, [i]Fragment lozański. Próba komentarza ostatnich wierszy Mickiewicza[/i], [w:] [i]Liryki lozańskie Adama Mickiewicza. Strona Lemanu. Antologia[/i], oprac. M. Stala, Universitas, Kraków 1998.
7. Kazimierz Cysewski, [i]O „Balladach i romansach” Mickiewicza. Interpretacje[/i], Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku, Słupsk 1987.
8. Konrad Górski, [i]Adam Mickiewicz[/i], PWN, Warszawa 1989.
9. Marian Maciejewski, [i]Mickiewiczowskie „czucia wieczności” (Czas i przestrzeń w liryce lozańskiej)[/i], [w:] tegoż, [i]Poetyka – Gatunek – Obraz. W kręgu poezji romantycznej[/i], Ossolineum, Wrocław 1977.
10. [i]Mickiewicz. Encyklopedia[/i], Horyzont Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media, Warszawa 2001.

11. Marian Stala, [i]Trzy nieskończoności. O poezji Adama Mickiewicza, Bolesława Leśmiana i Czesława Miłosza[/i], Wydawnictwo Literackie, Kraków 2001.
12. Zofia Stefanowska, [i]Historia i profecja. Studium o „Księgach narodu i pielgrzymstwa polskiego” Adama Mickiewicza[/i], Wydawnictwo Literackie, Kraków 1998.
13. Zbigniew Sudolski, [i]Mickiewicz. Opowieść biograficzna[/i], Wydawnictwo Archer, Warszawa 1995.
14. Alina Witkowska, [i]Mickiewicz. Słowo i czyn[/i], PWN, Warszawa 1998.
15. Alina Witkowska, Ryszard Przybylski, [i]Romantyzm[/i], PWN, Warszawa 1997.