klp.plAdam Mickiewicz urodził się 24 grudnia 1798 roku w Zaosiu koło Nowogródka. Pochodził z drobnej szlachty. Jego ojciec, Mikołaj, pracował w nowogródzkim sądzie, jednak zmarł w 1812 roku, co wcześnie zmusiło przyszłego poetę do samodzielności. Pierwsze lata życia spędził w sielskiej atmosferze litewskiej prowincji. Uczęszczał tam do szkoły prowadzonej przez dominikanów. W 1815 roku wyjechał do Wilna, aby rozpocząć studia na tamtejszym uniwersytecie.
Debiut i pierwsze dzieła
Okres między 1816 a 1823 rokiem biografowie określają jako etap wileńsko-kowieński. Po ukończeniu studiów Mickiewicz podjął pracę jako nauczyciel w Kownie. Zawód ten zupełnie nie zaspokajał jego ambicji. W tym czasie aktywnie działał w tajnych związkach studenckich i pisał pierwsze utwory, takie jak „Oda do młodości” czy „Pieśń filaretów”.
Towarzystwo Filomatów (miłośników nauki) było tajną organizacją studentów wileńskich, założoną m.in. przez Mickiewicza i Tomasza Zana. Skupiało się na samokształceniu i patriotyzmie. Z kolei Zgromadzenie Filaretów (miłośników cnoty) stanowiło szerszą, masową organizację podległą Filomatom, propagującą hasła wolnościowe. Obie grupy zostały rozbite przez carską policję w 1823 roku.
Kowno to czas pierwszych wielkich uniesień i rozczarowań. Poeta poznał Marylę Wereszczakównę. Odwzajemnione, lecz niespełnione uczucie ukształtowało jego wizję miłości romantycznej. Rodzina dziewczyny odrzuciła ubogiego nauczyciela, wydając ją za zamożnego hrabiego Wawrzyńca Puttkamera. Cierpienie osobiste przełożyło się na eksplozję talentu. Czerpiąc z litewskich podań, Mickiewicz napisał „Ballady i romanse” (1822), których wydanie uznaje się za początek romantyzmu w Polsce. Wkrótce potem stworzył „Grażynę” oraz II i IV część „Dziadów”.
Kontekst historyczny
W 1823 roku carska policja wpadła na trop wileńskich konspiratorów. Mickiewicz trafił do więzienia, a następnie został skazany na zesłanie w głąb Rosji. Rozpoczął się etap rosyjski. Przebywał w Petersburgu, Moskwie i Odessie, podróżował także na Krym. Zawarł znajomości z rosyjską elitą intelektualną, w tym z Aleksandrem Puszkinem. Egzotyka Wschodu i tęsknota za ojczyzną zaowocowały wydaniem „Sonetów krymskich” oraz powieści poetyckiej „Konrad Wallenrod”.
W 1829 roku poeta opuścił Rosję i ruszył w podróż po Europie. We Włoszech dotarła do niego wieść o wybuchu powstania listopadowegopowstanie listopadowe Zryw niepodległościowy przeciwko Rosji, trwający od nocy 29 listopada 1830 do października 1831 roku.. Próbował wrócić do kraju. Dotarł do Wielkopolski pod koniec 1831 roku, ale nigdy nie przekroczył granicy zaboru rosyjskiego i nie wziął udziału w walkach.
Dojrzałość twórcza
Wraz z falą Wielkiej EmigracjiWielka Emigracja Ruch wychodźczy polskiej inteligencji po upadku powstania listopadowego, głównie do Francji. Mickiewicz znalazł się w Dreźnie. Tam w 1832 roku, trawiony poczuciem winy za nieobecność w kraju, napisał III część „Dziadów”. Jeszcze w tym samym roku przeniósł się do Paryża, który stał się jego domem na kolejne dekady.
Rok 1834 przyniósł dwa przełomowe wydarzenia. Poeta poślubił Celinę Szymanowską i wydał polską epopeję narodową – „Pana Tadeusza”. Z czasem jego sytuacja materialna stawała się coraz trudniejsza. W latach 1839–1840 wykładał literaturę łacińską w Lozannie, gdzie stworzył intymny cykl liryków lozańskichliryki lozańskie Cykl krótkich, refleksyjnych wierszy o przemijaniu i naturze, uznawany za szczytowe osiągnięcie polskiej liryki.. Następnie objął nowo utworzoną katedrę literatur słowiańskich w paryskim Collège de France.
Spuścizna i znaczenie
Ostatnie lata życia wieszcza narodowegowieszcz narodowy Poeta-prorok, duchowy przywódca narodu w epoce romantyzmu, przewidujący przyszłość ojczyzny. zdominowała polityka i problemy osobiste. Żona zapadła na chorobę psychiczną, a on sam stracił posadę na uczelni z powodu głoszenia radykalnych poglądów. W 1849 roku redagował „Trybunę Ludów”Trybuna Ludów Radykalny dziennik polityczny redagowany przez Mickiewicza w Paryżu w okresie Wiosny Ludów (1849)., a później pracował jako bibliotekarz w Bibliotece Arsenału. Zmarł nagle 26 listopada 1855 roku w Konstantynopolu, gdzie pojechał formować polskie oddziały do walki z Rosją.
Jego twórczość ukształtowała polską świadomość narodową na kolejne stulecia. Poniżej znajduje się chronologiczne zestawienie najważniejszych dzieł poety:
- 1818 – Zima miejska (debiut prasowy)
- 1820 – Oda do młodości
- 1822 – Ballady i romanse
- 1823 – Grażyna
- 1823 – Dziady cz. II i IV
- 1826 – Sonety krymskie
- 1828 – Konrad Wallenrod
- 1831 – Reduta Ordona
- 1832 – Dziady cz. III
- 1832 – Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego
- 1834 – Pan Tadeusz
- 1839–1840 – Liryki lozańskie
- 1849 – Publicystyka (Trybuna Ludów)
Autor: