Opracowanie

Mit o wojnie trojańskiej - streszczenie krótkie i szczegółowe

Po dziesięcioletniej wojnie trojańskiej Odyseusz wyrusza w drogę powrotną do rodzinnej Itaki, jednak z powodu gniewu bogów jego tułaczka trwa kolejne dziesięć lat. Po pokonaniu mitycznych potworów, utracie załogi i wizycie w zaświatach bohater w przebraniu żebraka odzyskuje swój dom, krwawo mszcząc się na zalotnikach żony. Opowieść ta stanowi uniwersalny archetyp ludzkiego losu, w którym spryt, wytrwałość i niezłomna tęsknota za ojczyzną pozwalają przezwyciężyć największe przeciwności.

Autor: Karolina Marlęga Czas czytania: 9 min
Spis treści
  1. Streszczenie w pigułce
  2. Streszczenie szczegółowe

Streszczenie w pigułce

OdyseuszMityczny król Itaki, słynący ze sprytu i inteligencji, pomysłodawca konia trojańskiego., król Itaki, po zakończeniu wojny trojańskiej wyrusza w upragnioną drogę do domu. Niestety, burze i gniew bogów spychają jego flotę na nieznane wody. Bohater naraża się PosejdonowiGrecki bóg mórz, trzęsień ziemi i żeglarzy, brat Zeusa., oślepiając jego syna, cyklopa Polifema. Od tego momentu władca mórz mści się, rzucając mu pod nogi kolejne kłody. Odyseusz traci statki w starciu z ludożerczymi Lajstrygonami, a jego załoga zostaje zamieniona w świnie przez czarodziejkę Kirke. Zmuszony do wizyty w krainie umarłych, dowiaduje się od Tejrezjasza o swoim ostatecznym przeznaczeniu. W dalszej drodze cudem unika zgubnego śpiewu Syren oraz przepływa między potworami Scyllą i Charybdą. Kiedy jego wygłodniali towarzysze zjadają święte krowy boga słońca, Zeus zsyła sztorm, który przeżywa tylko Odyseusz. Wyrzucony na wyspę nimfy Kalipso, spędza u niej osiem lat w miłosnej niewoli. Uwolniony na rozkaz bogów, trafia do gościnnych Feaków, którzy wreszcie odwożą go do Itaki. Na miejscu, w przebraniu starca, Odyseusz bierze udział w turnieju o rękę własnej żony, Penelopy. Zwycięża, po czym bezlitośnie morduje wszystkich zalotników, którzy przez lata plądrowali jego majątek.

Streszczenie szczegółowe

Początek tułaczki i jaskinia cyklopa

Po poślubieniu Penelopy Odyseusz doczekał się syna Telemacha. Ojcostwem cieszył się krótko. Musiał wyruszyć na wojnę trojańską. Nie przypuszczał, że rozłąka z rodziną potrwa aż dwadzieścia lat. Gdy po upadku Troi wracał ze swoimi ludźmi do ojczystej Itaki, na morzu rozpętała się straszliwa burza. Huragan uszkodził statki, a po ich naprawie wicher zagnał flotę do kraju LotofagówMityczny lud żywiący się kwiatami lotosu, które wywoływały błogostan i amnezję.. Kraina ta kusiła magicznymi łanami lotosów. Zjedzenie tych roślin sprawiało, że żeglarze zapominali o ojczyźnie. Odyseusz musiał użyć siły, by z powrotem zaciągnąć odurzonych kompanów na pokład.

Żeglując dalej, Grecy dotarli do ziemi cyklopówOlbrzymy z jednym okiem na środku czoła, zajmujące się pasterstwem i nieznające praw.. Odyseusz zabrał dwunastu towarzyszy, bukłak wina i wszedł do pieczary Polifema, najpotężniejszego z olbrzymów i syna Posejdona. Gospodarza nie było w domu. Kiedy wrócił, zagonił stado do jaskini i zatarasował wejście ogromnym głazem. W świetle ogniska dostrzegł intruzów. Odyseusz przedstawił się jako „Nikt”. Wściekły Polifem natychmiast pożarł kilku żeglarzy, obiecując dowódcy, że zje go na samym końcu.

Sprytny król Itaki upił olbrzyma winem. Gdy cyklop zasnął, Grecy rozgrzali w ogniu potężny oliwny kół i wbili go w jedyne oko potwora. Zdezorientowany i wyjący z bólu Polifem szukał oprawców po omacku. Odyseusz przywiązał swoich ludzi pod brzuchami baranów. Kiedy rano cyklop odsunął głaz, by wypuścić stado, żeglarze bezpiecznie opuścili jaskinię. Polifem wzywał na pomoc sąsiadów, krzycząc, że „Nikt” go oślepił. Pozostali cyklopi uznali go za szaleńca i odeszli do domów.

Odpływając, Odyseusz popełnił błąd. Wykrzyczał swoje prawdziwe imię:

Słuchaj, cyklopie, jeśli ktokolwiek zapyta, kto cię oślepił, powiedz ten, co zburzył Troję, syn LaertesaOjciec Odyseusza, dawny król Itaki, który po wyjeździe syna usunął się w cień.!

Polifem natychmiast poprosił swojego ojca o zemstę. Przeklął Odyseusza, życząc mu, by nigdy nie wrócił do domu, a jeśli to nastąpi – by stracił wszystkich towarzyszy i przybył w nędzy. Bóg mórz wysłuchał tej prośby.

Worek wiatrów i ludożercy

Podróżnicy trafili na wyspę władcy wiatrów, EolaWładca wiatrów, który trzymał je zamknięte w jaskini i wypuszczał na rozkaz bogów.. Bóstwo polubiło Odyseusza i podarowało mu skórzany miech z zamkniętymi wiatrami, zostawiając na wolności tylko te pomyślne. Grecy żeglowali spokojnie przez dziewięć dni. Dziesiątego dnia, gdy na horyzoncie majaczyły już brzegi Itaki, wyczerpany dowódca zasnął. Chciwi żeglarze, pewni, że w worku ukryte są skarby, rozwiązali go. Uwolnione wichury natychmiast zepchnęły statki z powrotem na otwarte morze.

Po tygodniu tułaczki flota dobiła do nieznanego lądu. Odyseusz wysłał zwiadowców, którzy trafili do miasta LajstrygonówMityczne plemię olbrzymów-ludożerców, rzucających głazami w statki.. Okrutni olbrzymi natychmiast pożarli jednego z posłańców, a następnie zaatakowali flotę. Rzucając ogromnymi głazami, zniszczyli statki i wymordowali większość załogi. Ocalał jedynie okręt Odyseusza.

Czarodziejka Kirke i wizyta w zaświatach

Garstka ocalałych dotarła na wyspę Ajaję. Zwiadowcy odkryli tam kamienny zamek otoczony przez oswojone lwy i wilki. Mieszkała w nim KirkeCórka boga słońca, potężna czarodziejka znana z zamieniania ludzi w zwierzęta.. Bogini ugościła żeglarzy, po czym dotknęła ich różdżką, zamieniając w świnie. Uciekł tylko jeden, by ostrzec dowódcę. Odyseusz ruszył na ratunek. Po drodze spotkał HermesaPosłaniec bogów, patron wędrowców, kupców i złodziei., który wręczył mu magiczne ziele chroniące przed czarami. Gdy Kirke spróbowała rzucić urok na Odyseusza, ten wyciągnął miecz. Przerażona czarodziejka odczarowała jego ludzi i stała się niezwykle gościnna. Odyseusz spędził w jej pałacach cały rok. W końcu dowiedział się, że musi udać się na krańce świata, by wywołać duszę wróżbity TejrezjaszaŚlepy tebański wróżbita, zachowujący dar jasnowidzenia nawet po śmierci w Hadesie..

Dobrze wiedzieć
Zejście żywego bohatera do krainy zmarłych to popularny motyw w literaturze antycznej, nazywany katabazą. Odyseusz nie wchodzi jednak w głąb Hadesu, lecz wywołuje dusze na jego obrzeżach za pomocą ofiary z krwi (nekromancja).

Bohater dopłynął do mrocznej krainy Kimeryjczyków. Wykopał dół, wlał do niego miód, mleko, wino i wodę, a na koniec złożył ofiarę z czarnych owiec. Zapach świeżej krwi zwabił dusze zmarłych, pragnące odzyskać na chwilę świadomość. Odyseusz odpędzał je mieczem, aż pojawił się Tejrezjasz. Wróżbita zapowiedział mu dalszą tułaczkę, utratę towarzyszy i powrót do domu na cudzym statku. Po nim Odyseusz ujrzał dusze swojej matki, Agamemnona i Achillesa. Przerażony widokiem wnętrza HadesuPodziemna kraina zmarłych w mitologii greckiej, rządzona przez boga o tym samym imieniu., uciekł na statek.

Syreny, potwory i gniew boga słońca

Kirke zaopatrzyła Greków na dalszą drogę. Wkrótce okręt zbliżył się do wyspy SyrenPół kobiety, pół ptaki, wabiące żeglarzy hipnotyzującym śpiewem na śmierć.. Te potwory wabiły żeglarzy cudnym śpiewem, sprawiając, że statki rozbijały się o skały. Odyseusz zalepił uszy swoich ludzi woskiem, a sam kazał przywiązać się do masztu, by móc bezpiecznie wysłuchać pieśni.

Kolejną przeszkodą był wąski przesmyk. Z jednej strony czyhała Scylla – potwór o sześciu paszczach, z drugiej Charybda – wir wciągający morską wodę. Odyseusz wybrał mniejsze zło. Przepłynął bliżej Scylli, która porwała i pożarła sześciu jego najlepszych ludzi, ale reszta okrętu ocalała.

Wyczerpana załoga dotarła na wyspę boga HeliosaGrecki bóg i uosobienie słońca, posiadający święte stada bydła na wyspie Trinakria.. Mimo ostrzeżeń dowódcy, wygłodniali żeglarze zabili i zjedli kilka świętych wołów. Kara była natychmiastowa. Gdy tylko wypłynęli, Zeus zesłał piorun, który roztrzaskał statek. Wszyscy zginęli. Ocalał jedynie Odyseusz, który przez dziewięć dni dryfował na złamanej belce.

Niewola u Kalipso i gościna u Feaków

Rozbitek trafił na wyspę Ogigię, gdzie zaopiekowała się nim nimfa KalipsoNimfa morska, która z miłości więziła Odyseusza na swojej wyspie przez osiem lat.. Zakochana bogini karmiła go i poiła, oferując nieśmiertelność i wieczną młodość. Odyseusz odrzucił te dary. Tęsknił za Penelopą i całymi dniami z płaczem wpatrywał się w morze. Po ośmiu latach miłosnej niewoli Zeus zlitował się nad bohaterem. Posłał Hermesa z rozkazem uwolnienia Greka.

Odyseusz zbudował tratwę i wyruszył w morze. Wtedy dostrzegł go Posejdon. Rozwścieczony bóg roztrzaskał tratwę trójzębem. Ledwo żywy bohater został wyrzucony na brzeg Scherii – wyspy FeakówMityczny lud żeglarzy żyjący w utopijnej krainie, posiadający statki szybsze niż myśl.. Władcą tej krainy był król Alkinoos. Feakowie wiedli spokojne życie, nie znali wojen, a ich magiczne statki płynęły bez sterów, odgadując myśli żeglarzy. Wzruszony opowieścią Odyseusza król obdarował go skarbami i kazał odwieźć do Itaki. Feakowie zostawili śpiącego bohatera na ojczystym brzegu.

Krwawy powrót do Itaki

Odyseusz nie poznał własnego kraju. Ukazała mu się AtenaBogini mądrości i sprawiedliwej wojny, główna opiekunka i protektorka Odyseusza., która wyjaśniła sytuację. Wszyscy uznali go za zmarłego. W jego pałacu rządzili zuchwali zalotnicy, którzy trwonili majątek i domagali się ręki PenelopyŻona Odyseusza, symbol małżeńskiej wierności i sprytu.. Królowa zwodziła ich, obiecując wybór męża po utkaniu pośmiertnej szaty dla Laertesa. Przez trzy lata pruła nocą to, co utkała za dnia, ale jej podstęp wyszedł na jaw.

Dobrze wiedzieć
Zabieg Penelopy z tkaniem i pruciem materiału przeszedł do języka potocznego. Związek frazeologiczny „szata Penelopy” (lub praca Penelopy) oznacza pracę, która nigdy się nie kończy, ponieważ jej efekty są stale niszczone.

Atena zamieniła Odyseusza w starego żebraka. W tym przebraniu bohater dotarł na dwór. Nikt go nie rozpoznał – z wyjątkiem starego psa Argosa, który resztką sił zamerdał ogonem i zdechł. W sali biesiadnej Odyseusz na własne oczy zobaczył rozpustę zalotników.

Penelopa ogłosiła turniej. Zwycięzcą miał zostać ten, kto napnie stary łuk Odyseusza i przestrzeli z niego dwanaście toporów. Żaden z młodych książąt nie potrafił nawet naciągnąć cięciwy. Wtedy do próby stanął żebrak. Bezbłędnie posłał strzałę przez wszystkie otwory. W ułamku sekundy zrzucił łachmany i rozpoczął rzeź. Strzała po strzale wymordował wszystkich zalotników.

Klucznica obudziła Penelopę, donosząc o powrocie męża. Królowa uwierzyła dopiero, gdy Odyseusz się wykąpał i przebrał. Szczęśliwi małżonkowie padli sobie w ramiona. Odyseusz długo opowiadał o swoich przygodach, stając się żywą legendą. Po latach, zgodnie z przepowiednią Tejrezjasza, wyruszył w ostatnią podróż, by u kresu życia doczekać łagodnej śmierci, która nadeszła z morza.