Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Doławiają się, wrzeszczą, wpadły na trop, grają
Ujadają. Już nie jest to powolne granie
Psów goniących zająca, lisa albo łanie;


Epitet statyczny


Epitet statyczny jest odwrotnością epitetu dynamicznego. Opisuje on bowiem cechy przedmiotów, obiektów, ludzi czy zjawisk, nie odnosząc się w żaden sposób do ruchu, np.: czerwony samochód, stary dom. Jest na tyle prosty i często stosowany, że pojawia się właściwie w niemal każdej powieści czy wierszu.

Epitet tautologiczny


Epitet tautologiczny swoją nazwę nosi od słowa tautologia. Ten rodzaj epitetu podkreśla lub powtarza znaczenie, jakie automatycznie niesie już ze sobą opisywany rzeczownik.
Dobrze wiedzieć
Tautologia - konstrukcja językowa, w której poszczególne wyrazy powtarzają swoje znaczenie, np.: tylko i wyłącznie.

Weźmy na przykład sformułowanie słodki cukier. Oczywistym jest przecież, że cukier jest słodki – inaczej nie byłby przecież cukrem. Epitet tautologiczny zazwyczaj pełni rolę wyłącznie ozdobnika. Zdecydowanie nie ma sensu nadużywać go w mowie potocznej.

Epitet zdobiący


Epitet zdobiący, wbrew swojej nazwie, wcale nie zdobi utworu. A przynajmniej nie robi tego w sposób szczególnie kreatywny. Ten rodzaj epitetu występuje najczęściej w określeniach, gdzie epitet jest z góry narzucony do opisywanego obiektu czy zjawiska, np. zimna mogiła, Bóg wszechmogący. Jest to określenie banalne i pozbawione ekspresji (głównie przez swoją powszechność).

Epitet superlatywny


Zdarza Ci się mówić o kimś lub o czymś w samych superlatywach? Jeśli tak, to najpewniej korzystasz z epitetów superlatywnych.
Dobrze wiedzieć
Przymiotniki w języku polskim występują w trzech stopniach: równym, wyższym i najwyższym. Stopień najwyższy pozwala wyodrębnić spośród innych obiektów, ludzi czy zjawisk te, które mają największe natężenie jakiejś cechy, np. najwyższy, najpiękniejszy, najbardziej wygadany.

Epitet superlatywny pojawia się zawsze wtedy, kiedy określamy coś przymiotnikiem w stopniu najwyższym: najszybszy biegacz, najładniejsza dziewczyna, najdłuższa noc.

Zobacz użycie epitetów superlatywnych we fragmencie Hymnu do miłości Kazimierza Przerwy-Tetmajera:
Miłości.
Jeśli złudzenia są jedynym dobrem:
Toś ty największym dobrem, najsilniejsze
Ze wszystkich złudzeń, ty, moc mocy,


Epitet parzysty


Epitet parzysty to wyjątkowy rodzaj epitetu, najczęściej występujący w poezji oraz prozie. Do jego stworzenia potrzebujemy bowiem dwóch określeń dla jednego obiektu, zjawiska czy człowieka. Za przykład niech posłuży nam duży, drewniany stół. Epitet parzysty służy nie tylko ubogaceniu wypowiedzi, obrazowemu „namalowaniu” świata przedstawionego, ale też pozwala szczegółowiej określić opisywany rzeczownik. Ciekawymi odmianami epitetu parzystego są również epitet potrójny i wielokrotny, które zwielokrotniają liczbę epitetów, zastosowanych do jednego rzeczownika.

Spójrz na poniższy fragment wiersza Polały się łzy… autorstwa Adama Mickiewicza:
Polały się łzy me czyste, rzęsiste
Na me dzieciństwo sielskie, anielskie,
Na moją młodość górną i durną,
Na mój wiek męski, wiek klęski:
Polały się łzy me czyste, rzęsiste… 


Epitet sprzeczny


Epitet sprzeczny to inaczej oksymoron. Ciepły lód, zimne ognie, sucha woda… Wszystkie te określenia są oksymoronami, gdyż naturalnie nie występują w rzeczywistości. Epitet sprzeczny polega na zestawieniu ze sobą określeń sprzecznych wobec cech, które opisywane obiekty niosą automatycznie. Lód naturalnie jest zimny, więc sformułowanie ciepły lód jest oksymoronem. Epitet sprzeczny jest często stosowany w poezji jako jeden ze środków wyrazów.

Oto przykład takiego epitetu z wiersza Vaneggio d`una Inamorata Jana Andrzeja Morsztyna:
I mrozem pałam, i ogniami leję;
Cuda miłości, czarów sposób nowy:
Mróz gorejący, a ogień lodowy.


Epitet stały


Główną cechą charakterystyczną epitetu stałego jest to, że zawsze odnosi się do tego samego zjawiska. Ten rodzaj epitetu nie jest szczególnie popularny dzisiaj. Epitety stałe często powtarzały się jednak w poezji antycznej, chociażby w eposach Homera: boski Hektor, szybkonogi Achilles, piękna Afrodyta.

Zobacz fragment Odysei Homera, przełożonej na język polski przez Lucjana Siemieńskiego:
Odpowiedział jej na to Kronid gromowładny:
„Jakiż to z ust twych wyraz wymknął się nieskładny?


strona:   - 1 -  - 2 - 


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


dla: Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  Jak napisać dobre opowiadanie?
2  Jak napisać dobry opis?
3  Przydawka – część zdania, która określa rzeczowniki



Streszczenia książek
Tagi: