Lektury / Prosto o jezyku
Opracowanie

Co to jest inwersja? Definicja z przykładami z literatury i filmu

Autor: Redakcja klp.pl Czas czytania: 2 min
Spis treści
  1. Jak tworzyć inwersje?
  2. Jaki jest cel stosowania inwersji?
  3. Przykłady inwersji w literaturze
Warto wiedzieć

Inwersja jest taką budową zdania, która polega na zmianie kolejności wyrazów tak, by odbiegała od przyjętej normy. Jej nazwa pochodzi od łacińskiego słowa inversio, czyli odwrócenie. Klasyczny szyk zdania w języku polskim zakłada pojawienie się podmiotu, a zaraz po nim orzeczenia i pozostałych części zdania.

Na przykład: "Zgodę swoją Rada ci daje. Uczniem Skywalker twoim będzie." Słowa wypowiedziane przez Yodę – Mistrza Jedi, czyli bohatera Gwiezdnych Wojen (Yoda stosuje inwersję we wszystkich swoich wypowiedziach). Przykład:
"Mama (podmiot) poszła (orzeczenie) po zakupy do sklepu."
A teraz spójrz, jak to zdanie mogłoby wyglądać po zastosowaniu inwersji:
"Po zakupy do sklepu mama poszła. " lub: "Do sklepu mama po zakupy poszła."
Wyrazistość inwersji jest zależna od tego, jak bardzo dane zdanie odbiega od klasycznego schematu. Przy tym nie chodzi tutaj tylko o zamianę kolejności słów, aby nadać im innego znaczenia lub podkreślić inny element zdania (np. zdanie "Po zakupy do sklepu poszła mama", wciąż będzie poprawne i jego celem jest podkreślenie, że to właśnie "mama poszła na zakupy"). W inwersji szyk wyrazów zmieniony jest tak, aby zdanie brzmiało niepoprawnie. To jest to, co pozwala nam znaleźć inwersję na tle całego tekstu.

Jak tworzyć inwersje?

Warto wiedzieć

Istnieją dwa sposoby na budowanie inwersji: 1. Zmiana kolejności wyrazów, które są od siebie zależne składniowo. 2. Rozbicie grup wyrazowych poprzez wtrącenie do nich dodatkowych słów.

Jaki jest cel stosowania inwersji?

Inwersja ubarwia język, tworząc u odbiorców wrażenie dziwności, niezwykłości. W przypadku Yody zabieg inwersji nierzadko powodował, że brzmiał mądrzej, bardziej filozoficznie. Czasem (szczególnie w poezji) inwersja służy dostosowaniu brzmienia zdania do układu wersyfikacyjnego w wierszu. Jest więc środkiem stylistycznym .

Przykłady inwersji w literaturze

Cyprian Kamil Norwid, Moja piosnka: "Do kraju tego, gdzie winą jest dużą Popsować gniazdo na gruszy bocianie, Bo wszystkim służą, Tęskno mi, Panie. " Krzysztof Kamil Baczyński, Pokolenie: "Ludzie w snach ciężkich jak w klatkach krzyczą. Usta ściśnięte mamy, twarz wilczą," Władysław Stanisław Reymont, Chłopi: "Komu dobrze, to i dobrze słychać… Kartofle chwała Bogu obrodziły, żyto sypie, kapusta będzie. " Mikołaj Sęp Szarzyński, Sonet IV: "Zbawienia mego jest nadzieja w Tobie" Jarosław Iwaszkiewicz, Erotyk: "I wionąwszy błękitnym strusich piór trzęsieniem, Że cokolwiek pomyślę - jest tylko marzeniem" Cyprian Kamil Norwid, Bema pamięci żałobny rapsod: "Jak namioty ruchome wojsk, koczujących po niebie. Trąby długie we łkaniu aż się zanoszą i znaki"