Opracowanie

Co to jest inwokacja? Definicja, funkcja, przykłady

Autor: Redakcja klp.pl Czas czytania: 2 min
Spis treści
  1. Czym jest inwokacja?
  2. Apostrofa czy inwokacja?
  3. Funkcja inwokacji
  4. Inwokacja – przykłady z literatury
  5. Jak pisać o inwokacji w analizie tekstu?
  6. Zobacz też

„Muzo! Męża wyśpiewaj…” Tak zaczynają się eposy Homera. Autor, zanim zacznie opowieść, zwraca się o pomoc do bóstwa. To inwokacja.

Czym jest inwokacja?

Warto wiedzieć

Inwokacja (z łac. invocatio: wezwanie) to rozbudowana apostrofa, w której autor zwraca się do bóstwa, muzy lub patrona z prośbą o natchnienie, wsparcie albo przewodnictwo w pracy twórczej.

Najbardziej znana jest z eposów antycznych, ale występuje też w literaturze nowożytnej i współczesnej, często w mniej formalnej postaci.

Shorty na maturę

Apostrofa czy inwokacja?

Każda inwokacja jest apostrofą, ale nie odwrotnie. Apostrofa to zwrot do kogoś lub czegoś, który może pojawić się w dowolnym miejscu tekstu. Inwokacja otwiera utwór i zawiera prośbę o natchnienie.

Apostrofa czy inwokacja? Apostrofa to zwrot do kogoś lub czegoś w dowolnym miejscu tekstu (Młodości, ty nad poziomy wylatuj!). Inwokacja to rozbudowana apostrofa na początku utworu, prośba o natchnienie (Muzo! Męża wyśpiewaj…). Jeśli zwrot pada gdziekolwiek w tekście, to apostrofa. Jeśli otwiera utwór i jest prośbą o natchnienie lub opiekę, to inwokacja.
Jak odróżnić apostrofę od inwokacji
Okładka ebooka Pytania jawne na maturę ustnąEbook na maturę ustnąPytania jawne: 76 gotowych odpowiedzi na ustnyKonspekt, wersja rozszerzona i strefa dogrywki do każdego pytania CKE. PDF od razu po płatności. 59 zł, a razem z Atlasem motywów 79 zł.Zobacz ebook

Funkcja inwokacji

Inwokacja stoi na początku wiersza lub eposu i wprowadza w tekst. Zapowiada, że dalsza część będzie dotyczyła tematów ważnych, wzniosłych i poruszających. Poeta prosi muzę, bóstwo lub patrona o inspirację. Ponieważ pisana jest uroczystym, patetycznym stylem, buduje napięcie i od razu daje poczucie, że cały tekst będzie równie podniosły.

Inwokacja – przykłady z literatury

Homer, Odyseja (tłum. Lucjan Siemieński):

Muzo! Męża wyśpiewaj, co święty gród Troi
Zburzywszy, długo błądził i w tułaczce swojej
Siła różnych miast widział, poznał tylu ludów
Zwyczaje, a co przygód doświadczył i trudów!

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (przypuszczalny autor: Mikołaj z Mierzyńca):

Gospodzinie wszechmogący,
Nade wszystko stworzenie więcszy,
Pomożymi to działo słożyć,
Bych je mógł pilnie wyłożyć
Ku twej fały rozmnożeniu,
Ku ludzkiemu polepszeniu!

Wergiliusz, Eneida (tłum. Tadeusz Karyłowski):

[…] Muzo, wskaż mi przyczyny, jaki żal kryjomy
Lub boleść skłania bogów królową, iż męża
Zbożnego tylu przygód i prac uciemięża
Brzemieniem? Więc gniew taki i niebian pierś pali?

Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz:

Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie.
Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,
Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie
Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie.
Panno Święta, co jasnej bronisz Częstochowy
I w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowy
Nowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem!

Mickiewicz zwraca się najpierw do Litwy, a potem do Matki Bożej, opiekunki Częstochowy i Nowogródka. Tak jak w eposach antycznych, otwiera utwór uroczystym zwrotem do kogoś wyższego.

Jak pisać o inwokacji w analizie tekstu?

  1. Wskaż adresata (muza, bóstwo, ojczyzna) i to, o co autor prosi.
  2. Pokaż uroczysty styl (wołacz, wykrzyknienia, podniosłe słownictwo).
  3. Opisz funkcję: wprowadza w ważny temat i ustala ton całego utworu.

Zobacz też

Komentarze

Nikt jeszcze nie odpowiedział. Napisz pierwszy.