Inwokacja - to termin literacki pochodzący od łacińskiego słowa "invocatio", co oznacza "wezwanie". Jest to rozbudowana apostrofa, w której autor utworu zwraca się do bóstwa, muzy z prośbą o natchnienie, wsparcie lub przewodnictwo w procesie twórczym.
Choć inwokacja najbardziej znana jest z eposów klasycznych, to występuje również w literaturze nowożytnej i współczesnej, często w mniej formalnej formie.
Funkcja inwokacji
Inwokacja ze względu na swoją specyficzną budowę (
występuje na początku wiersza czy eposu) służy przede wszystkim wprowadzeniu do tekstu. Często sugeruje też, że dalsza część będzie dotyczyła
tematów ważnych, wzniosłych i poruszających. Nierzadko w inwokacji poeta prosi muzę, bóstwo czy patrona o inspirację oraz natchnienie. Ponieważ pisana jest
w uroczystym, patetycznym stylu, buduje odpowiednie napięcie i daje natychmiastowe poczucie, że cały tekst będzie równie podniosły.
Inwokacja - przykłady z literatury
Homer,
Odyseja
tłum. Lucjan Siemieński:
"Muzo! Męża wyśpiewaj, co święty gród Troi
Zburzywszy, długo błądził i w tułaczce swojej
Siła różnych miast widział, poznał tylu ludów
Zwyczaje, a co przygód doświadczył i trudów!"
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, przypuszczalny autor: Mikołaj z Mierzyńca:
"Gospodzinie wszechmogący,
Nade wszystko stworzenie więcszy,
Pomożymi to działo słożyć,
Bych je mógł pilnie wyłożyć
Ku twej fały rozmnożeniu,
Ku ludzkiemu polepszeniu!"
Wergiliusz, Eneida
tłum. Tadeusz Karyłowski:
"[…] Muzo, wskaż mi przyczyny, jaki żal kryjomy
Lub boleść skłania bogów królową, iż męża
Zbożnego tylu przygód i prac uciemięża
Brzemieniem? Więc gniew taki i niebian pierś pali? "
Pan Tadeusz Adam Mickiewicz:
"Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie.
Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,
Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie
Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie.
Panno Święta, co jasnej bronisz Częstochowy
I w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowy
Nowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem!"
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min