Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Nie oznacza to, że Wierzyński nie tęsknił za krajem. W wierszu Kufer opublikowanym w pierwszym zbiorku poetyckim poety - Wiosna i wino oraz w emigracyjnym Kufrze na plecach (1964) poeta jawi się jako wygnaniec, tułacz, który cierpi z powodu tęsknoty za ojczyzną i wiedzie wędrowny żywot. O podróżach opowiada beznamiętnie i bezbarwnie:
I przeprowadzka za przeprowadzką,
Z Ameryki do Europy,
Z Europy do Ameryki (…)

Nie podziwia uroków nowych miejsc, nie zachwyca się egzotyką odmiennej kultury czy faktem poznawania nowych ludzi.

Podobny wydźwięk ma refleksyjny wiersz Motto, w którym występuje dwuwers świadczący o miłości poety do ojczyzny:
Jak polskie motto zapisać nad światem
I czytać w nocy na niebie dalekim.


Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w okresie odbudowywania kultury i stabilizacji, Wierzyński stale bał się, że mało przedsiębiorczy rodacy nie są przygotowani do wykorzystania szansy, jaką daje im historia, że zmarnują okazję, jaka może się już więcej nie powtórzyć. Stąd właśnie słowa o polskim motcie zapisanym nad światem, czyli twórczości narodowej – pojmowanej jako literatura w języku polskim, przybliżającą ludziom historię, kulturę i tradycję ojczyzny – umożliwiającej Polakom łączenie się w myśli bez względu na ograniczające ich terytoria, dodającej siły do walki i nadziei na zwycięstwo oraz będącej drogowskazem dla wygnanych, powracających do domu.

W powojennej twórczości Wierzyńskiego:
(…) wyraźnie zaznacza się obecność refleksji etycznej. W niektórych utworach moralistyka ta dotyczy aktualnej sytuacji politycznej w Polsce (poświęcony jest jej cały zbiór Czarny polonez), w innych – czego dowodzi wiersz Nekrolog z emigracyjnego tomu Tkanka ziemi – moralistyczny niepokój poety ogarnia sytuację ówczesnej Europy czy nawet świata. Określa ją przede wszystkim okrutne doświadczenie II wojny światowej i różnych odmian totalitaryzmu. Te typowo XX-wieczne zjawiska ujawniły Kazimierza Wierzyńskiego całą grozę polityki i okrucieństwo historii, niszczące działanie procesu historycznego, unicestwiającego i skazującego na zagładę jednostkowe istnienia ludzkie
(T. Wójcik, Poeci polscy XX wieku. Biogramy. Wiersze. Komentarze, Warszawa 2000, s. 48).

Poezja codzienności


Termin poezja codzienności odnosi się przede wszystkim do Mirona Białoszewskiego, który w swojej twórczości - między innymi w tomikach wierszy O obrotach rzeczy, Rachunek zachciankowy, Mylne wzruszenia - wielokrotnie dawał dowody zafascynowania egzystencją zwykłego, szarego człowieka czy przedmiotami codziennego użytku.

To one - uszkodzone sprzęty gospodarstwa domowego, durszlak, drewniana podłoga, podmiejskie, kiczowate, jarmarczne pejzaże – stały się tematem jego poezji, to je nobilitował do roli przedmiotów sztuki, to na potrzebę ich przedstawienia sięgnął po potoczyzmy i eksperymenty językowo-brzmieniowe. Uważał, że nie ma takich rzeczy, które nie zasługują na uwiecznienie ich w poezji.

Przykładem na zachwyt, jakim zwyczajne przedmioty darzył ten utalentowany poeta, jest fragment wiersza Szare eminencje zachwytu, w którym opisał… łyżkę durszlakową!

Jakże się cieszę,
że jesteś niebem i kalejdoskopem,
że masz tyle sztucznych gwiazd,
że tak świecisz w monstrancji jasności,
gdy podnieść twoje wydrążone
pół-globu
dokoła oczu,
pod powietrze.
Jakżeś nieprzecedzona w bogactwie,
łyżko durszlakowa!


Poezja metafizyczna


Nurt polskiej poezji metafizycznej reprezentują między innymi Zbigniew Herbert, Ryszard Krynicki, Adam Zagajewski, Anna Kamieńska, Jan Polkowski czy Czesław Miłosz.

W twórczości tego ostatniego, prócz wątków politycznych i wojennych, poświęconych tradycji (pojmowanej przede wszystkim jako więź z pochodzeniem, z przeszłością), widać także – jeśli nie przede wszystkim - opinie o charakterze moralnym, kontemplację przemijania, zachwycenie pięknem otoczenia, widać ślady poszukiwań intelektualnych, dowody podejmowanych ciągle prób scalenia i odbudowania własnego, zniszczonego wojennymi doświadczeniami, światopoglądu. Jak trafnie zauważa Anna Nasiłowska w podręczniku szkolnym Literatura współczesna (Warszawa 2002):
Przede wszystkim stara się jednak Miłosz zarysować własny światopogląd i własną wizję człowieka, co widać w tomach esejów; Widzenia nad zatoką San Francisco (1969), Prywatne obowiązki (1972) czy Ziemia Ulro (1977).


Nurt intelektualny w poezji Czesława Miłosza jest odważny w swoim przesłaniu. Poeta nie bał się pokazać historii najnowszej, zdominowanej przez osiągnięcia fizyki i techniki najnowszej generacji, jako lat dehumanizacji człowieka, rozejścia się w różne strony dogmatu naukowego i religijnego, zatarcia się emocjonalności metafizycznej oraz spłycenia rzeczywistości.



strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij



Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  „Los utracony” - streszczenie
2  Jean-Michel Basquiat - biografia
3  Turpizm (antyestetyzm)



Streszczenia książek
Tagi: