Opracowanie

Geneza - Dziady cz. I

Pierwsza część „Dziadów” Adama Mickiewicza to nieukończony szkic, który nigdy nie ukazał się za życia poety. Utwór powstawał w okresie kowieńsko-wileńskim, stanowiąc artystyczny poligon doświadczalny dla fascynacji europejskim romantyzmem i ludowymi wierzeniami. Opublikowany dopiero po śmierci autora fragment ukazuje wczesne próby połączenia pogańskiego obrzędu z filozoficzną refleksją nad losem człowieka.

Autor: Małgorzata Haze Czas czytania: 3 min
Spis treści
  1. Czas i okoliczności powstania
  2. Inspiracje europejskim romantyzmem
  3. Białoruski obrzęd jako fundament
  4. Fragment, który przetrwał
  5. Test

Czas i okoliczności powstania

Adam Mickiewicz pracował nad pierwszą częścią swojego dramatu w latach 1820-1823. Był to intensywny okres kowieńsko-wileńskiWczesny etap twórczości Mickiewicza (1815-1824), obejmujący studia w Wilnie i pracę nauczyciela w Kownie.. Poeta uczył w kowieńskiej szkole, przeżywał nieszczęśliwą miłość do Maryli Wereszczakówny i chłonął nową literaturę z Europy Zachodniej. W 1823 roku w Wilnie wydał drugi tom „Poezji”, w którym znalazły się części II i IV. Część I pozostała w szufladzie.

Dlaczego tekst nie trafił do druku? Mickiewicz najprawdopodobniej uznał go za niedokończony. Akcja urywa się nagle, brakuje finału. Autor porzucił ten projekt i nigdy do niego nie wrócił. Rękopis przetrwał w archiwach i ujrzał światło dzienne dopiero w 1860 roku, pięć lat po śmierci twórcy.

Shorty na maturę

Inspiracje europejskim romantyzmem

Młody Mickiewicz czerpał pełnymi garściami z zachodnioeuropejskiej literatury. Do jego głównych literackich drogowskazów należeli:

  • Johann Wolfgang von Goethe - jego „Faust” dostarczył motywu człowieka sięgającego po zakazaną wiedzę oraz mrocznych scen obrzędowych.
  • George Byron - wykreował typ samotnego, naznaczonego winą buntownika, który na stałe zagościł w twórczości polskiego wieszcza.
  • William Szekspir - udowodnił, że można odrzucić zasadę trzech jednościKlasyczna reguła dramatyczna wymagająca jedności czasu, miejsca i akcji. Romantycy całkowicie ją odrzucili., swobodnie mieszać tragizm z komizmem i przeplatać realizm z fantastyką.

Dzięki tym wzorom Mickiewicz stworzył formę otwartą. Połączył cechy dramatu, poematu i lirycznej wizji, ignorując sztywne podziały gatunkowe.

Okładka ebooka Atlas motywów literackichEbook na maturęAtlas motywów literackich: 114 motywów w jednym PDF520 odmian motywów z przykładami z lektur, malarstwem, filmem i cytatami. Gotowa ściąga do rozprawki i ustnej matury. 49 zł, a razem z Pytaniami jawnymi 79 zł.Zobacz ebook

Białoruski obrzęd jako fundament

Literackie lektury to tylko jedna strona medalu. Prawdziwym fundamentem utworu był autentyczny folklor. Mickiewicz dorastał na pograniczu litewsko-białoruskim, gdzie żywa była tradycja dziadówPogański obrzęd wywoływania dusz zmarłych, połączony z ofiarowaniem im jedzenia i picia.. Znał te zaduszne obrzędy z własnych obserwacji. Miejscowa ludność gromadziła się w ukryciu, by przywoływać duchy i składać im symboliczne ofiary z jedzenia.

Dobrze wiedzieć
Kościół katolicki surowo zwalczał obrzęd dziadów jako relikt pogaństwa. Dlatego rytuały te odbywały się potajemnie, najczęściej w nocy, w opuszczonych kaplicach lub na cmentarzach. Mickiewicz dostrzegł w tej tajemniczości idealny materiał na dramat romantyczny.

Dla poety nie był to jedynie egzotyczny dodatek. Zrozumiał, że ludowe wierzenia niosą uniwersalne prawdy moralne. W pierwszej części dramatu podjął próbę zderzenia pogańskiego rytuału z głęboką refleksją nad winą, pokutą i sensem ludzkiego cierpienia.

Fragment, który przetrwał

Zachowany tekst pierwszej części różni się od słynnej części II. Zamiast gotowego obrzędu w kaplicy, otrzymujemy luźno powiązane sceny. Widzimy Dziewicę w samotnym pokoju, Młodzieńca błąkającego się po lesie oraz GuślarzaPrzewodnik chóru i mistrz ceremonii podczas obrzędu dziadów, pełniący funkcję pośrednika między światem żywych i umarłych. przygotowującego się do wywoływania dusz. Towarzyszy im chór młodzieńców i panien. Akcja urywa się w momencie, gdy rytuał ma się dopiero rozpocząć.

Ten fragmentaryczny charakter sprawia, że tekst funkcjonuje dziś jako swoisty prolog do całego cyklu. Wprowadza mroczny nastrój i zarysowuje tematy, które wybrzmiały w pełni w późniejszych latach.

Badacze literatury do dziś toczą spory. Nie wiemy, czy Mickiewicz planował dokończyć ten fragment, czy świadomie zostawił go w formie szkicuWstępna, często nieukończona wersja utworu, pozwalająca prześledzić proces twórczy autora.. Niezależnie od intencji autora, część I pozostaje cennym zapisem jego warsztatu. Pokazuje pierwsze zmagania z materią literacką, nad którą zapanował w kolejnych odsłonach dramatu.

Test

Komentarze

Redakcja klp.plpytanie do dyskusji
Pierwsza część Dziadów to szkic, który nigdy nie został skończony. Czy dzieło niedokończone ma wartość, czy to tylko ciekawostka dla badaczy?

Nikt jeszcze nie odpowiedział. Napisz pierwszy.