Lalka na maturze
Powieść Bolesława Prusa to jeden z najczęściej pojawiających się tekstów na egzaminie dojrzałości z języka polskiego. Arkusze z minionych lat pokazują, że CKE chętnie sprawdza znajomość motywów snu, wolnej woli oraz postaw życiowych głównych bohaterów. Analiza dawnych tematów rozprawek pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy konstruowania poleceń egzaminacyjnych.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Znajomość losów Stanisława Wokulskiego i Izabeli Łęckiej to absolutna podstawa przed majowymi egzaminami. Utwór ten daje ogromne możliwości interpretacyjne, dlatego twórcy arkuszy regularnie do niego wracają. Przekrój tematów z ubiegłych lat udowadnia, że powieść można rozpatrywać na wielu płaszczyznach – od psychologicznej po filozoficzną.
Powieść Prusa to doskonały materiał na egzamin, ponieważ łączy w sobie cechy epiki realistycznej z głębokim portretem psychologicznym. Dzięki temu z łatwością użyjesz jej jako argumentu w tematach dotyczących miłości, pracy, buntu, nierówności społecznych czy zderzenia ideałów z rzeczywistością.
Poniższe zestawienie prezentuje konkretne zagadnienia, z którymi mierzyli się maturzyści w wybranych latach. Prześledzenie tych poleceń to świetny trening przed własnym egzaminem.
- Rok 2008:
Sen jako sposób prezentowania postaci literackiej.
Temat oparty na analizie marzeń sennychKonwencja literacka polegająca na ukazywaniu rzeczywistości na kształt snu, często ujawniająca ukryte lęki i pragnienia podświadomości bohatera. w Lalce. Wymagał powiązania wizji sennych z psychiką postaci. - Rok 2012:
Porównaj postawy życiowe Izabeli Łęckiej i Joanny Podborskiej ukazane w podanych fragmentach Lalki Bolesława Prusa i Ludzi bezdomnych Stefana Żeromskiego.
Polecenie wymagało zestawienia dwóch skrajnie różnych bohaterek. Należało zwrócić szczególną uwagę na okoliczności, które ukształtowały ich osobowości. - Rok 2015:
Wola człowieka czy niekontrolowane siły decydują o losie ludzkim?
Klasyczna rozprawka problemowa. Wymagała zajęcia stanowiska wobec koncepcji determinizmuPogląd filozoficzny zakładający, że ludzkie losy są z góry uwarunkowane przez czynniki zewnętrzne, np. biologię, środowisko czy historię., odwołania się do podanego fragmentu, całości utworu Prusa oraz wybranego tekstu kulturyKażdy wytwór działalności ludzkiej niosący znaczenie, np. obraz, film, rzeźba, inna książka lub spektakl teatralny.. Praca musiała liczyć minimum 250 słów. - Rok 2018:
Czy tęsknota jest siłą napędzającą ludzkie życie czy niszczącą?
Rozprawka bazująca na dołączonym fragmencie powieści. Uczeń musiał rozstrzygnąć dylemat i poprzeć go argumentami z Lalki oraz innych, samodzielnie dobranych tekstów.