Elementy świata przedstwionego w Syzyfowych pracach
Świat przedstawiony w powieści Stefana Żeromskiego obejmuje kilkanaście lat z życia dorastających chłopców w zaborze rosyjskim. Akcja toczy się głównie w wiejskich szkołach i kieleckim gimnazjum, gdzie uczniowie zmagają się z bezwzględną rusyfikacją. Wśród bohaterów odnajdziemy zarówno ulegającego wpływom Marcina Borowicza, jak i niezłomnego Bernarda Zygiera.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Każda powieść składa się z kilku podstawowych elementów, które tworzą jej rzeczywistość. Należą do nich czas i miejsce akcji, bohaterowie oraz wydarzenia.
Świat przedstawiony to ogół zjawisk ukazanych w utworze literackim. To cała fikcyjna rzeczywistość, w której żyją i działają bohaterowie.
Czas akcji
Wydarzenia opisane w powieści rozpoczynają się 4 stycznia 1872 roku. Wtedy mały Marcin Borowicz wyrusza do swojej pierwszej szkoły. Akcja kończy się w połowie września 1883 roku, tuż po zdaniu przez chłopców matury.
Bohaterowie często wracają we wspomnieniachPrzywołanie wcześniejszych wydarzeń, które miały miejsce przed właściwą akcją utworu. do wcześniejszych lat. Radca Grzebicki opowiada o wjeździe cara do Warszawy i jego koronacji w 1829 roku.
Bernard Zygier recytuje wiersz nawiązujący do wybuchu powstania listopadowego z 1830 roku. Z kolei strzelec Noga wspomina czasy powstania styczniowego z 1863 roku i opowiada o powstańcu Kosturze.
Miejsce akcji
Akcja toczy się na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim. Główne miejsca wydarzeń to:
- Gawronki – rodzinna wieś Marcina Borowicza.
- Owczary – wieś, w której znajduje się początkowa szkoła Marcina.
- Klerykowo – miasto wzorowane na Kielcach. Mieści się tam gimnazjum, w którym toczy się główna część fabuły.
- Pajęczyn Dolny – rodzinna miejscowość Andrzeja Radka.
- Pyrzogłowy – wieś, w której Radek udzielał korepetycji.
Bohaterowie
Powieść ma wielu bohaterów. Najłatwiej podzielić ich ze względu na miejsce, z którym są związani.
Główny bohater: Marcin Borowicz.
Gawronki i okolice: Helena i Walenty Borowiczowie (rodzice Marcina), strzelec Szymon Noga, Scubioła, Lejba Koniecpolski.
Owczary: nauczyciele Marcjanna i Ferdynand Wiechowscy, inspektor Piotr Nikołajewicz Jaczmieniew, Piotr Michcik, Pałyszewski, Józia, Małgośka.
Klerykowo (uczniowie): Andrzej Radek, Bernard Zygier, Tomasz Walecki, Wiktor Alfons Pigwański, bracia Daleszowscy, Szwarc, Soraczek, Romcio Gumowicz, „Wilczek”, Tynkiewicz, Marian Gontala.
Klerykowo (nauczyciele i urzędnicy): dyrektor Kriestiobriodnikow, inspektor Zabielskij, pan Majewski, Rudolf Leim, Iłarion Stiepanycz Ozierskij, Kostriulew, Sztetter, Sieldiew, Nogacki, Pietroń, Mieszoczkin.
Klerykowo (pozostali): Anna Stogowska („Biruta”) i jej rodzice, ksiądz Wargulski, stancjonarka pani Przepiórkowska, radca Grzebicki, Samonowicz, Płoniewicz.
Wydarzenia
Fabuła opiera się na kilku ważnych wątkach. Najważniejszym z nich jest bezwzględna rusyfikacjaPrzymusowe narzucanie polskim dzieciom rosyjskiego języka, kultury i obyczajów. polskiej młodzieży w XIX wieku.
Wątek to ciąg zdarzeń skupionych wokół jednej postaci lub konkretnego problemu w utworze.
Śledzimy również osobiste losy trzech chłopców. Poznajemy historię dojrzewania Marcina Borowicza i jego trudną drogę do patriotyzmu.
Obserwujemy ciężką walkę o edukację biednego chłopskiego syna, Andrzeja Radka. Podziwiamy też odwagę Bernarda Zygiera, który budzi w kolegach narodową dumę.