Opracowanie

Motyw przyjaźni w Syzyfowych pracach

Artykuł omawia motyw przyjaźni w „Syzyfowych pracach” Stefana Żeromskiego na tle brutalnej polityki rosyjskiej. Tekst analizuje konkretne sytuacje z życia uczniów gimnazjum w Klerykowie, pokazując budowanie więzi ponad podziałami klasowymi. Przedstawiona jest również rola solidarności rówieśniczej w obronie polskiej tożsamości narodowej.

Autor: Małgorzata Haze Czas czytania: 3 min

Motyw w skrócie

Przyjaźń w powieści Stefana Żeromskiego rodzi się w warunkach ciągłego zagrożenia. Uczniowie gimnazjum w Klerykowie zmagają się z bezwzględną polityką zaborcyPaństwo, które siłą zajęło terytorium innego kraju. W przypadku Polski to Rosja, Prusy i Austria.. Wspólny wróg i codzienne upokorzenia sprawiają, że młodzi ludzie zaczynają trzymać się razem.

Więzi między chłopcami stają się formą buntu przeciwko systemowi. Szkoła próbuje wymazać ich polską tożsamość poprzez rusyfikacjęPrzymusowe narzucanie języka rosyjskiego i kultury rosyjskiej Polakom.. Rówieśnicza solidarność skutecznie temu zapobiega. To właśnie w grupie młodzi bohaterowie znajdują siłę do oporu.

Dobrze wiedzieć
W utworze mamy do czynienia z powieścią o dorastaniu. Oznacza to, że śledzimy losy bohaterów od dzieciństwa aż do momentu, gdy stają się dojrzałymi ludźmi.

Jak motyw się przejawia?

Pomoc po bójce z Tymkiewiczem

Andrzej Radek wdaje się w bójkę z kolegą, który wyśmiewa jego chłopskie pochodzenie. Dyrekcja postanawia wyrzucić go ze szkoły. Wtedy niespodziewanie wstawia się za nim Marcin Borowicz.

Marcin jest ulubieńcem rosyjskich nauczycieli, więc jego głos ma znaczenie. Ratuje Radka przed wydaleniem z wilczym biletemZakaz nauki we wszystkich szkołach na terenie całego kraju.. Ten moment przełamuje lody i staje się początkiem ich głębokiej relacji.

Tajne spotkania „na górce”

Uczniowie organizują potajemne zebrania na stancjiWynajmowany pokój dla ucznia, często z wyżywieniem i opieką właściciela. u Gontali. Czytają tam zakazane polskie książki i dyskutują o historii. W tych spotkaniach bierze udział między innymi Bernard Zygier.

To właśnie tam chłopcy mogą swobodnie mówić po polsku. Wspólne łamanie szkolnego regulaminu buduje między nimi ogromne zaufanie. Ryzykują surowymi karami, ale lojalność wobec grupy jest silniejsza.

Wzajemna nauka i wsparcie

Chłopcy spędzają razem czas na przygotowaniach do lekcji. Wymieniają się swoimi mocnymi stronami. Jeden z nich ma szeroką wiedzę o literaturze wyniesioną z rodzinnego dworu.

Drugi imponuje żelazną dyscypliną i uporem w dążeniu do celu. Ta wymiana doświadczeń pozwala im przetrwać trudne szkolne lata. Relacja opiera się na równości, a nie na rywalizacji.

Funkcja motywu

Więzi rówieśnicze pełnią w utworze rolę ratunku przed utratą narodowej tożsamości. Systemy opresyjne próbują izolować jednostki, aby łatwiej nimi sterować. Autor udowadnia, że zjednoczona społeczność potrafi oprzeć się nawet najsilniejszej władzy.

Pisarz przemyca tu również ważną tezęGłówne twierdzenie lub myśl, którą autor stara się udowodnić w swoim dziele. społeczną. Pokazuje, że porozumienie między szlachtąWyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego, posiadająca ziemię i przywileje. a chłopstwemNajniższa warstwa społeczna, pracująca na roli, często żyjąca w skrajnym ubóstwie. jest możliwe. Wspólna sprawa narodowa działa jak spoiwo łączące różne klasy.

Ostatecznie utwór uczy, że człowiek dojrzewa dzięki obecności innych ludzi. Bez wsparcia kolegów główny bohater prawdopodobnie uległby systemowi. To właśnie przyjaciele pomagają mu odzyskać moralny pion.

Dobrze wiedzieć
W powieści występuje narrator trzecioosobowy wszechwiedzący. Zna on myśli i uczucia wszystkich bohaterów, ale sam nie bierze udziału w wydarzeniach.
Syzyfowe prace
Podejmij wyzwanie — poznaj lekturę!
Kliknij artykuł na liście, żeby oznaczyć jako przeczytany.
0 / 11  ·  0% ukończone
Nie daj się zaskoczyć w szkole — czytaj następny artykuł