Motyw miłości w Syzyfowych pracach
Miłość w powieści Stefana Żeromskiego to pierwsza, młodzieńcza fascynacja, która staje się dla bohatera ucieczką od szkolnego rygoru. Uczucie do Anny Stogowskiej pozwala Marcinowi Borowiczowi zachować własną tożsamość w trudnych czasach zaborów. Niespełniona relacja uczy chłopca dojrzałości i dopełnia jego wewnętrzną przemianę.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 3 min
Motyw w skrócie
W powieści miłość to jedyna przestrzeń, w której młody człowiek czuje się w pełni wolny. Marcin Borowicz zakochuje się w Annie Stogowskiej, uczennicy z sąsiedniego gimnazjum. Koledzy nazywają ją BirutąLegendarna litewska księżniczka, żona księcia Kiejstuta i matka Witolda., co nadaje dziewczynie wyjątkowy, tajemniczy charakter.
Uczucie rodzi się w czasach brutalnej rusyfikacjiPrzymusowe narzucanie języka rosyjskiego i kultury rosyjskiej Polakom w zaborze rosyjskim.. Szkoła niszczy polskość i próbuje kontrolować umysły uczniów. Nie potrafi jednak zabrać Marcinowi jego prywatnych, najgłębszych emocji.
Jak motyw się przejawia?
Milczące spotkania w parku
Uczucie Marcina opiera się wyłącznie na spojrzeniach. Chłopak codziennie przychodzi do parku miejskiego w KlerykowieFikcyjne miasto w powieści, wzorowane na Kielcach, gdzie uczył się sam Stefan Żeromski., aby obserwować Annę podczas spacerów. Młodzi nigdy ze sobą nie rozmawiają.
Żeromski pokazuje tu miłość bardzo subtelną i cichą. Borowicz czuje ogromny niepokój, ale też fascynację. Ta milcząca relacja staje się jego największą, pilnie strzeżoną tajemnicą.
Ucieczka w świat marzeń
Zbliża się maturaEgzamin dojrzałości kończący szkołę średnią, w czasach zaborów niezwykle trudny do zdania., a Marcin spędza długie godziny na nauce w parku. Zamiast jednak skupiać się na książkach, nieustannie myśli o ukochanej. Wyobraża sobie ich wspólną przyszłość.
Marzenia o dziewczynie pozwalają mu przetrwać stres związany z egzaminami. Kiedy rosyjscy nauczyciele próbują złamać uczniów, Borowicz ucieka w swój bezpieczny, wewnętrzny świat.
Pusty dom i bolesne rozstanie
Po wakacjach Marcin wraca do miasta i biegnie pod dom Anny. Zastaje tam jednak puste ściany i dowiaduje się, że rodzina Stogowskich wyjechała w głąb Rosji. To dla niego moment ogromnego szoku i bólu.
Chłopak uświadamia sobie, że stracił ukochaną na zawsze. Rozpacz po stracie Biruty to jego pierwsze tak trudne, dorosłe doświadczenie.
Funkcja motywu
Młodzieńcza miłość pełni w utworze bardzo konkretną rolę. Przyspiesza emocjonalne dojrzewanie głównego bohatera. Marcin uczy się, że prawdziwe życie składa się również z cierpienia i straty.
Syzyfowe prace to tak zwana powieść o dorastaniu. Pokazuje, jak główny bohater zmienia się z naiwnego dziecka w dojrzałego, świadomego dorosłego.
Wcześniej chłopak przeżył przebudzenie narodoweMoment, w którym bohater uświadamia sobie swoją polskość i zaczyna kochać ojczyznę. dzięki recytacji wiersza przez Bernarda Zygiera. Uczucie do Anny dopełnia tę przemianę. Borowicz staje się w pełni ukształtowanym, świadomym człowiekiem.
Wiersz Adama Mickiewicza, który recytuje Bernard Zygier, był w zaborze rosyjskim surowo zakazany. Za jego czytanie groziło wydalenie ze szkoły, a nawet więzienie.
Niespełniona miłość hartuje charakter Marcina. System zaborczy chciał wychować posłusznych, pozbawionych uczuć obywateli. Zdolność do głębokiej miłości to ostateczny dowód na to, że plan zaborców poniósł klęskę.