Jak napisać notatkę?
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 4 min
Spis treści
Dobra notatka to taka, z której za tydzień odtworzysz całą lekcję. Zła to ściana tekstu przepisana od nauczyciela albo kilka słów, których sam nie rozumiesz. Notatka nie jest po to, żeby wyglądać ładnie, tylko żeby pomagać się uczyć.
Czym jest notatka?
Notatka to skrócony zapis najważniejszych informacji z lekcji, tekstu, wykładu albo rozmowy, wykonany własnymi słowami. Ma pomóc ci zapamiętać treść i szybko do niej wrócić.
Notatka różni się od streszczenia tym, że służy tylko tobie. Nie musi być spójnym tekstem, może mieć strzałki, skróty i hasła. Za to musi być czytelna dla ciebie po czasie.
Shorty na maturę
Jak robić dobrą notatkę?
- Słuchaj albo czytaj najpierw, pisz potem. Nie zapisuj każdego zdania. Poczekaj, aż zrozumiesz myśl, i zapisz jej sedno.
- Używaj własnych słów. Jeśli potrafisz coś powiedzieć po swojemu, znaczy to, że to rozumiesz.
- Zapisuj hasła, nie zdania. Zamiast „Powstanie styczniowe wybuchło w 1863 roku” napisz „pow. styczniowe, 1863”.
- Skracaj. Stosuj skróty (np., tzn., itd., ok.) i symbole (→ powoduje, = oznacza, ≠ nie jest tym samym). Pamiętaj, żeby były zrozumiałe dla ciebie.
- Porządkuj. Wpisz tytuł i datę, numeruj punkty, stosuj wcięcia dla podpunktów, zostaw wolne miejsce na uzupełnienia.
- Wyróżniaj. Podkreśl albo zaznacz kolorem najważniejsze pojęcia, daty i definicje. Ale nie wyróżniaj wszystkiego, bo przestanie mieć to sens.
- Odpowiadaj na pytania: kto? co? kiedy? gdzie? dlaczego? Pomagają wyłowić to, co ważne.
- Wróć do notatki. Najlepiej tego samego dnia dopisz to, co niejasne, i uzupełnij luki.
Formy notatki
Rozwiń: notatka w punktach
Najprostsza i najpopularniejsza forma. Pasuje do planu wydarzeń, wniosków, cech bohatera.
Przykład: notatka o bajce
Bajka (lekcja z 14.10)
- Utwór mały, wierszowany lub prozatorski.
- Bohaterowie: zwierzęta, rośliny, przedmioty, które zachowują się jak ludzie.
- Ma morał, czyli pouczenie.
- Przykład: Krasicki, Jagnię i wilk.
- morał: silny zawsze znajdzie pretekst
Rozwiń: mapa myśli
Mapa myśli ma temat w środku i gałęzie, na których zapisujesz wątki. Dobrze działa, gdy chcesz zobaczyć całość: planując wypracowanie, powtarzając epokę, porządkując motywy.
Jak ją zrobić
- Wpisz temat na środku kartki i zaznacz go ramką.
- Poprowadź od niego grube gałęzie z głównymi wątkami (jedno hasło na gałąź).
- Od głównych gałęzi odchodź cieńszymi, z podpunktami.
- Używaj kolorów i prostych rysunków, jeśli ułatwiają ci zapamiętywanie.
Mapę możesz rysować na kartce albo w aplikacji, ale zawsze jej własnoręczne narysowanie pomaga najbardziej.
Rozwiń: tabela
Tabela porządkuje porównania. Jeśli zestawiasz dwie epoki, kilku bohaterów albo kilka pojęć, narysuj tabelę: w kolumnach elementy, w wierszach cechy.
Przykład: porównanie epok
| Oświecenie | Romantyzm | |
| Kluczowe wartości | rozum, nauka, postęp | uczucie, wyobraźnia, wolność |
| Bohater | obywatel, człowiek rozumny | jednostka wyjątkowa, buntownik |
| Przykład | Krasicki, Bajki | Mickiewicz, Dziady |
Rozwiń: oś czasu i schemat
Oś czasu przydaje się do wydarzeń w kolejności: na kresce zaznaczasz daty i krótkie opisy. Schemat (np. przyczyna → skutek) pokazuje zależności między zdarzeniami albo pojęciami.
Przykład: schemat przyczynowo-skutkowy
przyczyna: brak dowodów → skutek: odrzucenie tezy
przyczyna: nowe dane → skutek: korekta teorii
Strzałki mówią szybko to, co zdaniem trwałoby długo.
Notatka z lekcji, z tekstu i z wykładu
- Z lekcji: zapisuj to, czego nie ma w podręczniku. Nauczyciel zwykle podkreśla to, co ważne, głosem albo na tablicy.
- Z tekstu: najpierw przeczytaj całość, potem zaznacz najważniejsze zdania i dopiero wtedy zapisz notatkę własnymi słowami. Każdy akapit zwykle ma jedno główne zdanie.
- Z wykładu lub nagrania: zostaw wolne miejsce na pominięte fragmenty i dopisz je po wykładzie. Zapisuj hasła, nie całe zdania.
Najczęstsze błędy
- Przepisywanie całych zdań, jakbyś robił kserokopię.
- Zbyt skrótowe hasła, których po tygodniu nie rozumiesz.
- Wyróżnienie wszystkiego (cała strona w kolorach).
- Brak daty, tytułu i podziału, więc po kilku miesiącach nie wiadomo, czego dotyczy.
- Notatka, do której nigdy nie wracasz.
Lista kontrolna
- Czy mam tytuł i datę?
- Czy notatka jest własnymi słowami?
- Czy forma pasuje do treści (punkty, mapa, tabela, oś czasu)?
- Czy zaznaczyłem najważniejsze?
- Czy za tydzień zrozumiem każde hasło?