Opracowanie
Co to jest kolokwializm?
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 1 min
Spis treści
„Mam kasę.” „Ogarnę to.” „Spoko.” Tak mówimy w domu, w szkole, na przystanku. W podręczniku napisalibyśmy: „Mam pieniądze”, „zajmę się tym”, „dobrze”. To kolokwializmy.
Czym jest kolokwializm?
Warto wiedzieć
Kolokwializm (wyraz lub zwrot potoczny) to słowo, które jest używane w swobodnej, codziennej rozmowie, ale w tekstach oficjalnych brzmi zbyt nieformalnie.
Kolokwializmy nie są błędami. To naturalna warstwa języka, którą znają prawie wszyscy. Problem pojawia się wtedy, gdy użyjemy ich w złym miejscu, np. w rozprawce czy podaniu.
Shorty na maturę
Kolokwializm, slang, wulgaryzm, dialekt
Te pojęcia łatwo pomylić. Zacznijmy od pary, która sprawia najwięcej kłopotów.
Jak odróżnić kolokwializm od slangu
- Wulgaryzm to wyraz obraźliwy lub obsceniczny. Jest silniejszy niż kolokwializm i nie należy do stylu neutralnego.
- Dialekt (gwara) to odmiana języka używana na określonym terytorium, np. góralska. Jest to osobna sprawa: dialektyzację traktujemy jako rodzaj stylizacji.
Po co autorzy używają kolokwializmów?
- Oddają naturalną mowę bohaterów i dzięki temu postaci brzmią autentycznie.
- Skracają dystans między autorem a czytelnikiem.
- Tworzą humor albo ironię, gdy potoczne słowo wchodzi w poważny kontekst.
- Charakteryzują postać: po sposobie mówienia poznajemy wiek, wykształcenie, środowisko.
Jak pisać o kolokwializmach w analizie tekstu?
- Wskaż potoczne słowa i podaj ich odpowiedniki w języku ogólnym.
- Nazwij zjawisko: kolokwializm (a nie slang czy wulgaryzm, jeśli słowo jest powszechnie zrozumiałe).
- Opisz funkcję: naturalność dialogu, charakterystyka bohatera, humor, swobodny styl.